(11 Temmuz 2025’te Süleymaniye’de yanan silahlar, 40 bin cana mal olan 47 yıllık bir savaşın sembolik sonunu işaret ederken, arka planda Bahçeli-Erdoğan-Öcalan üçgeninde örülen karmaşık bir diplomasi ve bölgesel dengelerin yeniden şekillenişi yatıyor.)
Süleymaniye’de Sessiz Devrim:11 Temmuz sabahı, IKBY kontrolündeki Casena Mağarası önünde 30 PKK militanı (15 kadın, 15 erkek) silahlarını kazanda ateşe verdi. Tören, 20 dakika sürdü ve DEM Parti liderleri, KCK yöneticileri ile Türk medyası katıldı .
Öcalan’ın “Tarihi Çağrısı”:
Tören, Abdullah Öcalan’ın 9 Temmuz’daki “silahlı mücadeleden demokratik siyasete geçiş” vurgulu videosuyla doğrudan bağlantılıydı.
Öcalan, “pozitif entegrasyon” perspektifini vurgulayarak ulus-devlet hedefinden vazgeçtiğini açıklamıştı .
-Kanlı Bilanço: 1984-2024 arasında 40.000’den fazla insan hayatını kaybetti; binlerce Kürt göçe zorlandı, Türkiye-Irak sınır köyleri harabeye döndü .
2. Sürecin Anatomisi: Bahçeli-Erdoğan-Öcalan Üçgenindeki Kritik Hamleler- Bahçeli’nin Tabu Yıkımı (Ekim 2024):
MHP lideri, “Öcalan TBMM’de konuşsun, örgütü feshettiğini duyursun” çağrısıyla süreci tetikledi. AKP kulislerinde bu hamle “yorganın altındakileri ortaya çıkarmak” olarak yorumlandı .
Öcalan’ın Stratejik Adımı (Şubat 2025):
İmralı’dan yaptığı 27 Şubat çağrısında, PKK’nın silahlı mücadeleyi bırakmasını, demokratik siyasete evrilmesini ve Türkiye’nin bütünlüğü içinde çözüm aramasını talep etti. Bu çağrı, Türkiye’nin “konvansiyonel olmayan savaş” stratejisiyle örtüşüyordu .
Erdoğan’ın “Tarihi Müjde” Vurgusu:
Cumhurbaşkanı, tören öncesi “sabotajlara izin vermeyeceğiz” açıklaması yaparken, DEM heyetiyle doğrudan görüşme kararı alarak siyasi iradeyi gösterdi .
PKK’nın Resmi Feshi (Mayıs 2025):
12. Kongre’de “kendini feshetme ve silahlı mücadeleyi sonlandırma” kararı alındı. Bildirgede Lozan Antlaşması’na atıf yapılması, gazeteci Taha Akyol gibi isimlerde “Pan-Kürdizm” endişesi yarattı .
3. İç ve Dış Dirence Rağmen Başarıyı Getiren Dinamikler
A) İç Dinamikler:
DEM Parti’nin Köprü Rolü:
Öcalan’ın yeğeni Ömer Öcalan’ın İmralı görüşmeleri, DEM’in Ankara-İmralı-Kandil hattında arabuluculuğu süreci güvenceye aldı. Parti, silah bırakanlar için hukuki güvence ve çözüm komisyonu talebiyle kritik bir işlev gördü .
Milliyetçi Cephede Paradigma Değişimi:
MHP’nin “hainlik” suçlamalarından “umut hakkı” söylemine evrilmesi, AK Parti-MHP ittifakının sürece tam destek vermesi, toplumsal meşruiyeti sağladı .
Taktiksel Esneklik Ankara’nın üç aşamalı stratejisi:
1. Askeri operasyonlarla PKK’nın kapasitesini kırma,
2. Ekonomik altyapıyı hedefleme,
3. Siyasi/diplomatik kanalları öne çıkarma .
B) Dış Direncin Aşılması:
Kuzey Irak’taki Gerginlik:
Tören öncesi Süleymaniye ve Kerkük’te insansız hava araçlarının düşürülmesi gibi sabotaj girişimleri, Ankara-Erbil-Bağdat koordinasyonuyla bertaraf edildi . –
Sınır Ötesi Grupların Direnci:
PKK’nın Suriye (PYD/YPG) ve İran’daki kollarının silah bırakmaya direnme ihtimaline karşı Öcalan’ın “tüm yapılarla uyumlu dönüşüm” talimatı belirleyici oldu .
– ABD/AB Desteği: PKK’nın “terör örgütü” statüsünün sürdürülmesi, silah bırakmanın Batı’da meşru görülmesini kolaylaştırdı .
4. Türkiye ve Ortadoğu’da Beklenen Siyasi İklim Türkiye’de:
TBMM’nin Kritik Rolü: Meclis Başkanı Kurtulmuş’un kuracağı Çözüm Komisyonu, silah bırakanlar için yasal düzenlemeler (infaz yasası değişiklikleri) ve Öcalan’ın koşullarını masaya yatıracak.
Kararlar nitelikli çoğunlukla alınacak . -Öcalan’ın Statüsü:İmralı’daki tecrit koşullarının hafifletilmesi (gazetecilerle görüşme, siyasi aktöre dönüşüm) gündemde ancak tahliye şimdilik gerçekçi değil .
– CHP İkilemi: İktidarın İmamoğlu’na yönelik yargı operasyonları, CHP’nin sürece desteğini gölgeleyebilir .
Ortadoğu’da:Irak’ta Sivil Dönüşüm:Türk sınırındaki Amedi köylüleri, PKK giderse bombardıman durur diyerek topraklarına dönme umudu taşıyor.
Çatışma bölgelerinde tarım arazilerinin rehabilitasyonu gündemde .
Suriye ve İran’daki Domino Etkisi: PKK’nın silah bırakması, PYD/YPG ve İran’daki Kürt gruplar üzerinde siyasi dönüşüm baskısı yaratabilir .
-Bölgesel İşbirliği:Türkiye-Irak-Erbil üçlü koordinasyonu, sınır güvenliği ve ekonomik işbirliği projelerini hızlandırabilir .
5. Çatışmadan Nemalananlara Rağmen Başarı Nasıl Geldi?
Realpolitik İttifaklar:Bahçeli’nin tabu yıkımı, Erdoğan’ın “tarihi müjde” siyaseti ve Öcalan’ın “pozisyonel rasyonalite”si, çıkar çatışmalarını aşan bir ortak zemin yarattı.
Savaş Yorgunu Toplumlar: Türkiye’deki Kürt gençlerinin silahsız siyaset talebi, Kuzey Irak’taki köylülerin “bombardıman bitsin” çığlığı, aktörleri uzlaşmaya zorladı .
– Stratejik Sabır: Ankara’nın PKK’ya karşı 3 aşamalı stratejisinin (askeri-ekonomik-siyasi) tutarlılığı, örgütü masada çözüme zorladı.
Duman Altındaki Barış ve Siyasetin Gücü Süleymaniye’de yükselen silah dumanı, 47 yıllık kanlı bir tarihin sembolik kapanışıydı. Ancak asıl sınav şimdi başlıyor:
Cihat TOPRAK
Yorum Yap