Taş ve Suyun Dansı: Akropolis’in Yüceliğinden Hamravat’ın Kucaklayıcılığına

İnsanlık tarihi, varoluşu anlamlandırmak için iki temel “mekân” yaratmıştır. Biri, korkularından arınmak için gökyüzüne kaçanların inşa ettiği Akropolis; diğeri ise toprağa sarılıp birbirine karışanların var ettiği Hamravat. Batı’nın dikey hiyerarşisi ile Mezopotamya’...

Mezopotamya’nın Kalbinde Bir Dünya Mirası: Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri

İnsanlık tarihinin en köklü yerleşimlerinden biri olan Mezopotamya’nın kuzey ucunda, taşın ve suyun efsanevi dansı binlerce yıldır devam ediyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri, ziyaretçilerini tarihin derinliklerine götüren eşsiz bi...

Cihat TOPRAK: Diyarbakır’ın Kalbi: Tarihi İçkale ve Akropolis’i

Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesinde yer alan İçkale, sadece bir kale değil, aynı zamanda kentin ilk yerleşim yeri ve binlerce yıllık yönetim merkezidir. Dicle Nehri’nden yaklaşık 100 metre yüksekte konumlanan bu alan, Hurrilerden Osmanlılara kadar onlarca medeniyetin i...

Cihat TOPRAK: Evliya Çelebi’nin Gözünden “Kara Amid”

Bugün, 17. yüzyılın büyük seyyahı Evliya Çelebi’nin meşhur eseri Seyahatname‘nin sayfaları arasında bir yolculuğa çıkıp, onun Diyarbakır’a dair eşsiz gözlemlerini ve hissiyatını aktaran bir köşe yazısıyla karşınızdayım. Evliya Çelebi’nin lisanı, sadece bir...

Cihat Toprak: Diyarbakır Surlarının Dramı ve Albert Gabriel’in Tarihi Müdahalesi

1930’lu Yıllarda Diyarbakır Surlarını Yok Etme Girişimi ve Bir Aydınlanma Kahramanı1930’lu yılların Türkiye’si, genç Cumhuriyet’in modernleşme hamleleriyle şekillenirken, ne yazık ki bu dönüşüm rüzgârları altında tarihin ve kültür mirasının paha biçilmez d...

Cihat TOPRAK: Kırklar Dağı’ndan Dicle’ye; Suzi ve Adil’in Yasak Aşkı

Diyarbakır… Surları, karataşı ve dört kapısıyla binlerce yıllık medeniyetin üzerine kurulmuş, her köşesi bir destan fısıldayan kadim şehir. Ulu Camii’nin avlusundan, Hevsel Bahçeleri’nin yeşiline uzanan her bakış, bilinen tarihi anlatır bize. Ama bu şehrin bir de az bilinen...

Cihat TOPRAK: Diyarbakır’da gerçekten Deniz var mıydı?

Diyarbakır’a yaklaşırken çoğumuzun aklına siyah surlar, dar sokaklar ve insan tarihinin ağır nefesi gelir. Peki ya o nefesin altında, taşların içinde, toprağın katmanlarında başka bir ses daha varsa? Burası bir zamanların denizine dair anıları saklıyor olabilir —sadece jeolojik b...

Cihat TOPRAK: Padişah Kapısı,Taşlarda Saklı Fermanlar

Diyarbakır’ın taş duvarları, üzerine yazılmış bin yıllık bir hikâyeyi gövdesinde taşır. Bu hikâyenin en mahrem satırlarından biri de kuzeydeki Dağkapı — eskilerin Harput Kapı’sı, Osmanlı kaynaklarının “Padişah Kapısı” olarak anladığı geçittir. Sıradan bir kapı değildir burası; ge...

Diyarbakır’ın Can Suyu: Hamravat’ın Tarihi, Efsaneleri ve Gerçekleri

Diyarbakır’ın kültürel ve tarihi dokusunda müstesna bir yere sahip olan Hamravat Suyu, şehrin hafızasında “Yüz Suyu” olarak anılır. Bu ifade, suyun sadece temel bir yaşam kaynağı olmaktan öte, aynı zamanda şehrin kimliğini, ruhunu ve kültürel zenginliğini yansıtan bir sembo...

Cihat TOPRAK: Diyarbakır Surlarının Altındaki Sır; Kanuni’nin 500 Yıllık Projesi

Diyarbakır surları, heybetiyle zamana meydan okuyan, taşa kazınmış bir tarih kitabıdır. Her burcu, her kapısı binlerce yıllık hikâyeler fısıldar. Ancak bu surların ardındaki yaşamı, medeniyeti ayakta tutan en temel unsur sudur. Ve bu kadim şehrin su ile imtihanında, tarihin en gö...