Dicle Üniversitesi’nde Akreditasyon Depremi: YÖKAK ‘Ret’ Kartını Neden Çekti?

Dicle Üniversitesi’nde Akreditasyon Depremi: YÖKAK ‘Ret’ Kartını Neden Çekti? Betonlar Sağlam, Ya Eğitim?

Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK), Güneydoğu’nun köklü eğitim kurumlarından Dicle Üniversitesi’nin eğitim kalitesine kırmızı kart gösterdi. 22 Nisan 2024’te üniversiteye tanınan iki yıllık “Koşullu Akreditasyon” şansı, 7 Eylül 2026 tarihli kurul toplantısında oy birliğiyle sonlandırılarak kurumun akreditasyonu resmen reddedildi. Peki, binlerce öğrencinin geleceğini emanet ettiği dev kampüste ipler nerede koptu?

Kâğıt Üzerinde Mükemmel, Sahada ‘Sıfır’ İzleme

Ortaya çıkan 1065 referans numaralı Ara Değerlendirme Raporu, üniversitenin akademik ve idari karar alma sistemlerindeki devasa çatlakları gözler önüne seriyor. Raporun en can alıcı bulgusu, kalite süreçlerinin belkemiği olan PUKÖ (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) döngüsünün fiilen çökmüş olması. Yönetim kağıt üzerinde plan yapıyor, uyguluyor ancak sonuçları asla sistematik bir şekilde kontrol edip düzeltici önlem almıyor. Devasa üniversitede eğitim kalitesini ölçecek entegre bir bilgi yönetim sistemi kurulamamış; kurum içinde üretilen yazılımlarla dışarıdan alınan sistemler birbiriyle entegre çalışmıyor.

Şişirilmiş Ders Çıktıları ve ‘Hayalet’ Akademik Danışmanlar

Öğrencileri ve akademik kadroyu doğrudan ilgilendiren zafiyetler ise skandal niteliğinde. Raporun akademik denetim kısımlarına göre:

• Bazı programlarda ders öğrenme kazanımları 15-20 gibi uçuk rakamlara çıkarılarak, öğrencilerin bu hedeflere ulaşıp ulaşmadığının güvenilir bir şekilde ölçülmesi imkânsız hale getirilmiş.
• Öğrencilerin harcadığı emeği belirleyen AKTS (iş yükü) hesaplamaları ile gerçek laboratuvar ve uygulama saatleri arasında bariz tutarsızlıklar var.
• Kâğıt üzerinde her öğrencinin bir “Akademik Danışmanı” var ancak bu görüşmelerin yapıldığına dair tutanak veya sistematik bir kayıt tutulmuyor.
• Sistemsizliğin bir yansıması olarak, öğrencilerin akademik danışmanlıktan memnuniyet oranı yüzde 55 gibi oldukça düşük bir seviyede kalmış.
• Öğrenci, mezun ve sektör temsilcilerinden göstermelik olarak toplanan geri bildirimler, ders müfredatlarının ve eğitim programlarının güncellenmesi sürecine yansıtılmıyor.
• Öğretim elemanlarının eğitim performanslarını, yaratıcı ve yenilikçi metotlarını ödüllendirecek, onları teşvik edecek hiçbir kurumsal mekanizma bulunmuyor.

Fiziki Vizyon Zirvede, Akademik Takip Dipte: Çelişkiler Kampüsü

Buradaki en büyük gazetecilik çelişkisi, üniversite yönetiminin fiziki altyapı ve kriz yönetimindeki büyük başarısının, eğitim ve akademik işleyişe yansımaması. Rapor, yönetimin 6 Şubat depremi sonrası hasarlı binaları hızla güçlendirmesini ve kampüs içinden geçen yolun yarattığı güvenlik zafiyetini kararlı bir liderlikle çözmesini takdirle karşılıyor. Dahası, kampüse kurulan 12.9 Megavatlık (12900 kW) devasa Güneş Enerjisi Santrali (GES) ile üniversitenin yıllık elektrik ihtiyacının yaklaşık %65’inin yenilenebilir enerjiden karşılanması vizyoner bir hamle olarak kayıtlara geçmiş. Görme engelli öğrenciler için “Sesli Kitap” arşivi kurulması ve özel gereksinimli bireylere EKPSS hazırlık kursları verilmesi gibi kapsayıcı adımlar da kurumun gurur tablosunda parlıyor.

Ancak gazetecilik refleksiyle şu soruyu sormak şart: Enerjisini güneşten alan, binaları depreme dayanıklı, engelsiz bir kampüs inşa edebilen bu irade, neden kendi öğrencilerinin akademik başarısını takip edecek bir dijital altyapı kurmaktan aciz?

Şimdi Ne Olacak? Yanıt Bekleyen Sorular

YÖKAK Başkanı Prof. Dr. Ümit KOCABIÇAK, Rektör Prof. Dr. Kamuran ERONAT’a gönderdiği resmi yazıda, “Olgunluk düzeyi 3 ve altında olan alanlara odaklanın, izleme ve iyileştirmeleri yaptıktan sonra kurumsal akreditasyon için yeniden başvurun” diyor. Karar net ama kamuoyunun aklındaki sorular havada asılı kalıyor:

• 2024’ten bu yana verilen “Koşullu” sürede düzeltilmeyen akademik sistem hatalarının faturası hangi yöneticilere kesilecek?
• YÖKAK’ın bu ‘ret’ kararı, Dicle Üniversitesi diplomalarının ulusal ve uluslararası prestijini, mezunların iş dünyasındaki algısını nasıl etkileyecek?
• Kağıt üzerinde yapılan ama gerçekte tutanağı bile olmayan hayali akademik danışmanlık süreçlerinin sorumluları hesap verecek mi?

Dicle Üniversitesi’nin fiziki duvarları sağlam, güneş panelleri tıkır tıkır elektrik üretiyor. Ancak üniversitenin asıl varlık sebebi olan “eğitim kalitesi”nin çatısı çöküyor. YÖKAK’ın bu kırmızı kartı, akademik bir uyanış için son çağrı niteliğinde.

Haber: Cihat TOPRAK