Her adımı tarih olan şehir; Diyarbekir. Her yapı kendi inancına ve yaşantısına dair farklı kimi öğretilerle çıkar karşımıza. Bugün bu öğretilerden sadece bir tanesine değinme fırsatını burada siz değerli okuyucularla birlikte yaşayalım. Şehrin en önemli merkezleri arasında bulunan Ulu Camide o kadar çok ses var ki duyulmayı bekleyen… Şuan sizlerle bunlardan sadece birini duyacağız. Paganların ikonlara işleyerek bizlere kadar ulaştırdığı bu mesajda bakalım ne tür öğretiler yer alıyor.
Bu ikonlar; Hasanpaşa Hanı’nın karşısındaki taç kapıdan Ulu caminin avlusuna girdiğinizde, sol taraftaki hanefiler kısmında bulunan pencerenin üstünde yer alıyor.
Baştaki ve sondaki ikonlar; kapıları sembolize ederler. Baştaki Dünya’ya giriş kapısı yani doğum kapısı iken sondaki de Dünya’dan çıkış kapısı yani ölüm kapısıdır. Geri kalan ikonlar doğum ve ölüm arasındaki mesafeyi aktarıyor bizlere.
Soldan ikinci karmakarışık olan ikon; yaşamı temsil ederken orada asıl dikkat edilmesi istenen şey tam ortasından geçen dümdüz çizgidir. Paganlar burada; hayatın tüm karmaşasına, çetrefiline, günahlarına rağmen Tanrı’nın yolundan dümdüz gitmenin gerektiğini anlatıyor.Bir başka tahminde bu şeklin Diyarbakır sokaklarını ortadaki düz çizginin ise Dicle Nehrini temsil ettiği söylense de ilk yorum her zaman canlılığını korumaya devam etmiştir.
Tam ortadaki yuvarlak ikon; olimpiyat halkasıdır. Antik yunanda bir heykelin elinde bu halkadan olursa o heykeldeki kişinin çok önemli vasıflara sahip olduğunu gösterir. Asker, komutan, din adamı, olimpiyat şampiyonu, Tanrı, Tanrıça, bürokrat, diplomat, toplumun benimsediği önemli biri ya da buna benzer bir başka değer. Ama eğer bu halka heykelde değil de bir yapıda olursa o yapının merkezi bir konuma sahip olduğunu, tüm yetkiyi bünyesinde barındırdığını ve bir ihtimal orada çok önemli birinin cenazesinin gömülü olduğunu gösterir.Yine burada da bir başka tahmin her ne kadar bunun Diyarbakır Suriçini temsil ettiğini ve içindeki 4 boşluğun ise Diyarbakır Surlarının 4 ana kapısını temsil ettiğini söylese de burada da ilk yorum her zaman daha çok ön planda olmuştur.
Sağdan ikinci ikon; tüm dünyaya damgasını vuran Antik Mezopotamya, Antik Yunan, Antik Hint ve Antik Mısır medeniyetleri başta olmak üzere tüm antik çağ medeniyetlerinin kullandığı ve bunların tamamından daha eski olan Hayat Ağacıdır. Hayatı temsil eden bu sembol birçok kutsal metnin yanı sıra 4 semavî kitapta ve antik mitolojilerin nerdeyse tamamında geçer. Cennetteki Tuba Ağacının yeryüzündeki yansıması olarak bilinir.Uğur, şans, bereket, kısmet, bolluk vs. gibi niyetlerle kullanılmış olup her dönem kutsiyet atfedilen bir sembol olarak karşımıza çıkmıştır. Ve günümüzde hâlâ kadın aksesuarlarında sıkça kullanılır.
Pagan sembolleri hakkında kesin bilgiler olmadığı için bunlar da hipotetik özellikler taşımaktadır. Ve sadece bir taşında bu kadar derin anlamlar içeren bu mabedin ve bu kadim kentin tarihini gelin sizler düşünün.
…VESSELÂM..
Yorum Yap