Son Dakika
--:--:--
YAZARLAR

DANTE’NİN KAPISINDA UMUT MÜLAKATI!

0 Yorum Yapıldı
Bağlantı kopyalandı!

İtalyan şair Dante Alighieri, 14. yüzyılda kaleme aldığı İlahi Komedya adlı eserinde cehennemin kapısına ürpertici bir cümle yerleştirir: “Lasciate ogne speranza, voi ch’intrate.” Yani, “Buraya girenler, bütün umutlarınızı geride bırakın.” Yedi asır önce yazılmış bu cümle yalnızca öteki dünyaya ilişkin bir tasvir değildir. İnsanlık tarihinin değişmeyen bir zaafına işaret eder: Umudun tükendiği yerde insanın gelecekle bağı da kopmaya başlar.

Dante’nin hayal gücüne hayran olmamak elde değil! (İki cihan serveri Hz. Muhammed’i ve Allah’ın Aslanı, Haydar-ı Kerrâr Hz. Ali’yi cehennemin derinliklerinde; darbe ile veziri olduğu Fâtımî hilâfetine son veren Selâhaddin Eyyûbî’yi ise cehennemin ayrıcalıklı ilk halkasında tasvir ettiği bölümleri saymazsak, elbette!)

Bütün bu tarihsel ve dinî önyargılarına rağmen Dante, insan ruhunun en kırılgan noktasını keşfetmişti. Ateşten, karanlıktan, azaptan daha korkunç olan şey, çıkışın bulunmadığına inanmaktı. Günümüz insanının trajedisi ise biraz farklı. Önünde sayısız kapı bulunuyor; fakat hangisinin bilgiyle, hangisinin emekle, hangisinin başka meziyetlerle açıldığını anlamaya çalışırken ömrünün en güzel yıllarını tüketebiliyor.

Bir toplumun gerçek ruh hâlini anlamak için bazen büyük nutuklara değil, küçük hesaplara bakmak gerekir. Pazardan dönen annenin yüzüne, yıllarca okumuş gencin gelecek kaygısına, emeklinin ay sonunu getirmek için yaptığı hesaplara… Yoksulluk yalnızca cebin boşalması değildir. İnsanın tercih yapabilme imkânının daralması, yarına ilişkin güveninin sarsılmasıdır.

Tarihin bu konuda oldukça çarpıcı bir sahnesi var.

Fransa, 1789.

1 Ekim günü Versailles Sarayı’nda, Flandre Alayı’nın gelişini kutlamak için görkemli bir ziyafet düzenlenmişti. Sarayın Kraliyet Operası’nda 210 davetli ağırlanıyordu. Oysa Paris sokaklarında ekmek sıkıntısı ve yüksek fiyatlar halkın gündemindeydi.

Dört gün sonra, 5 Ekim’de, çoğunluğunu kadınların oluşturduğu kalabalık Versailles’a yürüdü. Ekmek istiyorlardı. Ertesi gün XVI. Louis, ailesiyle birlikte Paris’e gitmek zorunda kaldı. Böylece Versailles’ın kraliyet ikametgâhı olarak tarihi sona erdi.

Elbette Fransız Devrimi yalnızca ekmek kıtlığının sonucu değildi. Mali kriz, siyasal temsil meselesi ve toplumsal eşitsizlikler yıllardır birikiyordu. Fakat ekmek, bütün o karmaşık sorunların insanların hayatındaki en somut karşılığına dönüşmüştü.

Tarihin ironisi burada bitmiyor!

Aynı yıl kabul edilen İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi’nin 6. maddesi, kamu görevlerine kabulde kişilerin yetenek ve erdemlerinden başka bir ayrım gözetilmemesi gerektiğini ilan ediyordu.

Bir tarafta ekmek isteyen insanlar, diğer tarafta kamu görevlerinde liyakat talep eden yeni bir siyasal anlayış. Biri hayatını sürdürebilmek, öteki emeğinin karşılığını alabilmek için mücadele ediyordu. Fransız Devrimi sonrasında bu ilkelerin her zaman uygulanmadığını da biliyoruz. Fakat tarihe geçen düşünce açıktı: Bir toplumun huzuru, yalnızca karnının doymasına değil, adalet duygusunun da doyurulmasına bağlıdır.

Bugünün anayasal toplumlarıyla 18. yüzyılın mutlak monarşilerini aynı kefeye koyamayız. Ancak asırlar geçse de insanların temel beklentileri şaşırtıcı biçimde birbirine benziyor. Güvenlik, geçim, adalet ve çocuklarına bırakabilecekleri bir gelecek…

Bir de işin psikolojik tarafı var.

Amerikalı psikolog Martin Seligman’ın çalışmalarında önemli yer tutan öğrenilmiş çaresizlik kavramı, insanın kontrol edemediği olumsuz deneyimler karşısında zamanla davranışlarının nasıl değişebileceğini anlamamıza yardımcı olur. Laboratuvar sonuçlarını doğrudan toplumlara uygulamak doğru değildir. Fakat sürekli karşılıksız kalan çabanın umut üzerindeki etkisini düşünmek bakımından bu kavram önemli bir kapı açar.

İnsan bazen yorulduğu için susar. Bazen de konuşmanın bir şeyi değiştirmeyeceğini düşündüğü için. Her sessizliği memnuniyet, her sabrı rıza, her bekleyişi güven olarak yorumlamak bu nedenle yanıltıcı olabilir.

Üstelik insan yalnızca bugünün sıkıntısını yaşamaz; yarının ihtimalini de düşünür. Bir öğrenci diplomasının, bir araştırmacı bilgisinin, bir işçi emeğinin karşılık bulacağına inanmak ister. Bu inanç zayıflarsa toplumun en kıymetli sermayesi olan çalışma azmi de zarar görür.

Huzur meselesine biraz da buradan bakmak gerekiyor.

Terörün sona erdiği, şiddetin yerini sükûnetin aldığı, insanların birbirine güvenle baktığı bir ülke tasavvuru elbette değerlidir. Ancak kalıcı toplumsal huzurun yalnızca güvenlik boyutuyla sınırlı olmadığı da tarihsel bir gerçektir. Hukukun güven verdiği, fırsatların adil dağıtıldığı, emeğin karşılık bulduğu bir düzen, huzurun toplumsal temelini güçlendirir.

Barışın en kıymetli tarafı, insanın gündelik hayatında hissedilebilmesidir. Bir annenin çocuğunu korkusuzca büyütmesi kadar, onun geleceğinden kaygı duymaması da önemlidir. Güvenlik, adalet ve refah birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan ihtiyaçlardır.

Ne var ki modern dünyada kavramlar bazen gerçeklerin önüne geçebiliyor. Büyük hedefler, uzun raporlar, stratejik planlar, komisyonlar, fonlar ve gelecek projeksiyonları… Bunların hepsi doğru kullanıldığında gereklidir. Fakat bir kavramın değerini, ne kadar sık tekrarlandığı değil, insanların hayatında neyi değiştirdiği belirler.

Aristoteles’in Politika adlı eserinde işaret ettiği gibi, siyasal topluluğun amacı yalnızca birlikte yaşamak değil, iyi bir hayatın koşullarını oluşturmaktır. Bu düşünceyi anlamak için uzun felsefe tartışmalarına gerek yok. Bazen bir insanın çocuğuna istediği kitabı alabilmesi, bazen bir gencin kimseye minnet duymadan yeteneğiyle ilerleyebilmesi yeterince açıklayıcıdır.

Çünkü insan onurunun gündelik hayattaki karşılığı çoğu zaman böylesine sade şeylerdir.

Dante’nin cehenneminde insanlar umutlarını kapıda bırakıyordu. Oysa gerçek hayatın kapıları umutla açılmalıdır. Yeter ki umut etmek, gerçekleşmesi sürekli ertelenen bir vaade dönüşmesin. İnsanlar geleceklerine güvendiklerinde yalnızca kendileri için değil, yaşadıkları toplum için de daha büyük sorumluluk üstlenirler.

Bu yüzden Dante’nin meşhur sözünü herhangi bir memleketin girişine yazmak haksızlık olur. Hem fazlasıyla karamsar hem de çağımızın gelişmiş bürokratik inceliklerine pek uygun değil.

Ben olsam kapıya daha nazik, daha kurumsal, hatta insanı tebessüm ettirecek kadar tanıdık bir duyuru asardım:

“Sayın vatandaşımız, umutlarınız tarafımıza ulaşmıştır. İlgili birimlere sevk edilmiş olup değerlendirme süreci devam etmektedir. Sonuçlar uygun görülen bir tarihte ilan edilecektir.”

Dante görse şaşırırdı herhâlde.

Adam cehennemin girişine bütün umutların terk edilmesini yazmış. Bizim hayalî bürokrasimiz ise umudu terk ettirmiyor; dosyalıyor!

Ama asıl mesele o da değil…

Varsayalım ki Dante bugün bir umut kapısına başvurdu. Yedi yüz yıllık edebî birikimi, dünya klasikleri arasındaki eseri ve insanlık tarihine bıraktığı mirasla mülakata girdi.

Komisyonun ilk sorusunu şimdiden duyar gibiyim:

“Dante Bey, eserlerinizi inceledik, gayet güzel… Peki, sizi kim gönderdi?”

İşte o an zavallı şair, İlahi Komedya’nın eksik bölümünü keşfederdi:

Cehennem, Araf, Cennet ve Referans Servisi!

Muhittin Çaçan

Haberlerimizi Google’da Takip EdinGelişmelerden anında haberdar olun.Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin

Yorum Yap

Yazarın Diğer Yazıları

Tümü
Devlet Bahçeli, Adalet Bakanı Akın Gürlek’i Meclis’teki makamında kabul etti

Devlet Bahçeli, Adalet Bakanı Akın Gürlek’i Meclis’teki makamında kabul etti

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki (TBMM) makamında dikkat çeken görüşmelere ev sahipliği yaptı. Siyasi kulisleri hareketlendiren yoğun trafik, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in ziyaretiyle başladı. Bahçeli ve...

Harran Üniversitesi Hastanesine Operasyon: Çok Sayıda Gözaltı

Harran Üniversitesi Hastanesine Operasyon: Çok Sayıda Gözaltı

Şanlıurfa’da Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda, doktorlar ve tıbbi sekreterlerin de aralarında bulunduğu çok sayıda sağlık çalışanı gözaltına alındı. Edinilen bilgilere göre,...

Şüphe Üzerine Durdurulan Araçtan Cephanelik İzi Çıktı: Evde 4 Silah Ele Geçirildi

Şüphe Üzerine Durdurulan Araçtan Cephanelik İzi Çıktı: Evde 4 Silah Ele Geçirildi

İstanbul’un Esenyurt ilçesinde polis ekiplerince şüphe üzerine durdurulan bir araçta uyuşturucu madde bulunmasının ardından genişletilen çalışmada, şüphelinin ikametinde yapılan aramada çok sayıda ruhsatsız silah ve fişek ele geçirildi. Olayla ilgili...

Uber’e Siber Saldırı: 149 Bin Kişinin Bilgileri Ele Geçirildi

Uber’e Siber Saldırı: 149 Bin Kişinin Bilgileri Ele Geçirildi

Küresel ulaşım ve teslimat platformu Uber ile ilişkili 149 bin 346 kişinin kimlik ve sürücü belgesi bilgilerinin yetkisiz kişilerin eline geçtiği bildirildi. Olayın şirketin doğrudan kendi sunucularına yapılan bir saldırıdan...

Diyarbakır’da 8. Mezopotamya Gurme ve Yöresel Lezzetler Fuarı Kapılarını Açtı

Diyarbakır’da 8. Mezopotamya Gurme ve Yöresel Lezzetler Fuarı Kapılarını Açtı

Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) öncülüğünde düzenlenen ve Türkiye’nin dört bir yanından yöresel tatları bir araya getiren 8. Mezopotamya Gurme ve Yöresel Lezzetler Fuarı, düzenlenen törenle ziyaretçilerini ağırlamaya başladı....

Erzincan’da 24 yaşındaki uzman çavuş evinde başından vurulmuş halde bulundu

Erzincan’da 24 yaşındaki uzman çavuş evinde başından vurulmuş halde bulundu

Erzincan’da 24 yaşındaki uzman çavuş E.Ç., ikamet ettiği dairede başından silahla vurulmuş halde bulundu. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan askerin hayati tehlikesinin sürdüğü bildirildi. Olay, gece saat 02.45 sıralarında Erzincan...

Yazarlarımız
© 2026 Ajans News. Tüm Hakları Saklıdır. ajansnews.com.tr üzerinde yayımlanan özel haber, röportaj, analiz, fotoğraf ve video içeriklerinin tüm yayın hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeden ve ilgili habere aktif link verilmeden kopyalanması, dağıtılması veya farklı mecralarda yayımlanması kesinlikle yasaktır. Sitemiz 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi yasasına uygun olarak yayın yapmaktadır. Sitemizde yer alan harici bağlantıların sorumluluğu ilgili kaynaklara aittir.