Mehmet Çet: ŞANGAY İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ

26 Nisan 1996’da Şangay’da toplanan 5 ülkenin liderleri ‘’ Sınır Bölgelerinde Askeri Güvenin’’ Derinleştirilmesi Anlaşması’nı imzalayarak örgütün çekirdeğini oluşturdular. Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ın 1996 yılında oluşturdukları uluslararası bir örgüt. 2001 yılında Özbekistan’ın katılımıyla üye sayısını altıya çıkarttı.
Uzun süre Şanghay Beşlisi olarak anılan bu siyasi ortaklık 15 Haziran 2001 yılında Özbekistan’ın da katılımıyla genişleyerek Şangay İşbirliği Örgütü adını aldı.
9 Haziran 2017’de Astana’da gerçekleştiren zirvede Hindistan ve Pakistan’ın örgüte katılması ile üye sayısı sekize çıktı. Gözlemci statüsünde olan İran’ın 17 Eylül 2021’de Şanghay İşbirliği Örgütüne tam üye olarak kabul edilmesi ile üye sayısı dokuza çıktı.
Avrasya coğrafyasının yaklaşık yüzde 60’ını, dünya nüfusunun yüzde 40’ını ve küresel gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 30’undan fazlasını kapsayan bir örgüt..
Türkiye, ittifakta tam veya gözlemci üye sıfatıyla değil diyalog ortağı sıfatıyla yer alıyor
Şanghay İşbirliği Teşkilatı Zirvesi’ne “Diyalog Ortağı” statüsüyle özel konuk olarak katıldı Erdoğan.
Türkiye’nin 2012’de “diyalog ortağı” olduğu ŞİÖ zirvesine cumhurbaşkanlığı düzeyinde katılım sağlaması kadar Erdoğan’ın Putin dâhil liderlerle masadaki sohbeti de dikkatleri üzerinde topladı
Türkiye’nin Şangay İşbirliği Örgütüne üye olması ülkeye ne kazandırır?
Gündemde bu soru var.
Şangay İşbirliği örgütü ile AB’ni karşılaştırmasını yapanların söylediği ekonomik olarak AB ile karşılaştırıldığında yeterli olmadığı söylenmektedir.
Ancak Türkiye için AB üyeliğine alternatif olan başka, çok ciddi ekonomik ve diğer alanlarda birliktelikler bulunmaktadır.
Şangay üyeliği ilk kez Kasım 2013’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başbakanlığında, St. Petersburg’daki bir görüşmede dile getirilmişti.
Türkiye Şangay üyeliğinden bahsettiği Kasım 2013’te aynı bugünkü gibi AB ilişkilerinde aynı olumsuzluklar yaşanmaktaydı.
2014 yılında Türkiye Şangay 5’lisi olarak bilinen örgütün “diyalog ortağı” olmuştu.
Şangay işbirliği örgütü üyeliğinde ne gibi alternatifler barındırmaktadır.

1-Avrasya ekonomik topluluğu.
Rusya’nın 1995’te başlattığı bir süreç..
Bugün Türki Cumhuriyetlerin de üyesi olduğu önemli bir yapı.
2-Avrasya Ekonomi Birliği ya da Avrasya Entegrasyonu.
2014’te yine Rusya’nın başlattığı 5 üyeli siyasi ve ekonomik bir birliktelik.
3-Yeni İpek Yolu Projesi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın G20 Zirvesinde Çin Devlet Televizyonuna verdiği röportaj da Türkiye için çok önemli bir alternatif projenin İpek Yolundan bahsetmişti.
AB birliğinin şu anki durumu Türkiye’ye fayda getirmeyeceği çünkü şimdi AB ülkeleri kriz içerisinde bulunmaktadır.
Son söz: Bu gidişle dünyanın beşten büyük olduğu görülecek

Esen kalın.