Yarım asırlık çatışmanın yarattığı kırık dökük hayatların küllerinden yükselen bir umut vardı: PKK’nın silah bırakışı ve barışın tesisine duyulan kolektif özlem. Ancak bu umut, savaşın karanlık mecralarından beslenen; ölüm, kayıp ve göç üzerinden nemalanan birtakım çıkar çevrelerinin iştahını kabarttı. Bugün hâlâ medyanın bazı kesimleri, siyaset kurumları ve rant odaklı yapılmış lobi ağları, manipülatif söylemlerle barışı bozmak, çatışma atmosferini yeniden inşa etmek peşindeler. Onbinlerce yaşamı esir alan, faili meçhul cinayetlerle derin acılar yaratmış bu vampir sürüsünü deşifre etmek artık bir vicdan ve tarih sorumluluğudur.
Savaşın körüklediği bütün sosyo-politik mekanizmalar, petrol tankerinin kömürleşmiş dumanı gibi kirlenmiş çıkar ilişkileri üretir. Ele geçirdikleri imkânları ‘güvenlik’ kisvesi altında yağmalayan; savunma-sanayi lobileri, askeri harcamadan beslenen bürokratik aygıtlar ve çatışmanın devamından cüzdanı rahatlayan kimi medya patronajları… Barış, onların menfaat defterini baştan aşağı silip atacak bir radyoaktif patlamaya denktir. Dolayısıyla bu kesimler, PKK’nın silah bırakışını “tesadüf” veya “aldatmacalı manevra” olarak yaftalayarak toplum vicdanını bulandırmak, “Terörle Pazarlık Yapılmaz” tellallarını kanatlandırmak zorundadırlar.
Kaynayan bu kazan, “milli savunma” naralarıyla masum yüzleri ardına gizlenmiş kirli çıkar gruplarının ahlaki çöküntüsünü kamufle etmeye yarar. Ölen her asker haberinde yüzü kararan ailelerin acısı, görsel şiddet dozajıyla tekrar tekrar pompalanırken; ölen sivillerin göç yollarındaki ızdırabı ise haber bültenlerinde “kaybolan rakamlar” halinde geçiştirilir. Bu ikiyüzlü yaklaşım, gerçek trajedinin değil, trajedinin sürdüğü zeminin kârlı algısının korunmasına hizmet eder.
Bazı televizyon kanallarının ve internet portallarının kullandığı dil, insan onurunu hedef alan aşağılayıcı kategoriler yaratmakla kalmaz; aynı zamanda halkın zihin haritasını savaş sahasına çeker. “Vatan haini,” “PKK sempatizanı,” “din düşmanı” gibi etiketler, toplumsal kutuplaştırmayı derinleştirerek barışın bembeyaz sayfasını yakıp kül haline getirir. Bir yanda ölüm haberi sunarken diğer yanda sözde “milliyetçilik” naraları atan bu medyatik tetikçiler, hakikat düşmanıdır. Kendilerince “tarafsızlık” kisvesi altında kara propagandayı palazlandırır, toplumun ortak vicdanını felç ederler.
Görsel olarak da manipülasyon sahneleri kurulur: Kadrajda sokağa çıkma yasaklarının korku dolu görüntüleri, “orman geri dönüyor” sloganlarıyla acı bir tiyatroya dönüşür. Oysa savaş bölgesinde yeşeren tek şey; ölenlerin ardından açan mezar çiçekleri ve yetim kalan çocukların hüznüdür. İşte tam da bu insanlık dramını görünmez kılmak, görsel bir retorikle “güvenlik” kalkanı altına almak, medyanın bu karanlık kesiminin biricik işlevselliğidir.
Savaş çağrısı yapanların ilk grubu, silah fabrikalarından, zırhlı araç üreticilerinden, güvenlik ihalesi sahiplerinden mürekkep isimlerdir. Hayat kurtarmak adına kurulmuş ambulans şirketleri bile paramiliter lojistik zincirine katılarak, yaralının değil, savaşın ayakta kalmasını sağlar. Diğer grup ise kurumsal medya patronları ve manipülasyon uzmanlarıdır; onlar için “tık” kaybı, “izlenme” kaybından daha ölümcül bir suçtur. Barış geldi mi, reytingler sağlar mı?
Öte yandan savaşta en çok canı yananlar, dağlarda yaşam mücadelesi veren köylüler, hapishanelerde geçen hayatlar, göç yollarında bitap düşmüş ailelerdir. Onlar, bir gömlek kadar tanıdık, bir matbaada basılacak kadar görünür hikâyelerdir. Bu insanların uğradığı ihanet, çıkarcı kesimlerin yaralarını sarmak yerine derinleştirir. İşte tam burada barış savunucuları, gerçek toplumsal vicdanı temsil eden aydınlar olarak göreve çağrılır.
Bir filozof, bir yazar veya düşünen bir devlet adamı, bu vampir sürüsünün karanlık örgüsünü deşifre etmekle kalmamalı; aynı zamanda barışın somut zemine oturması için vizyoner adımlar önerilidir. Derhal:
Barışı korumak, yalnızca silahların susması değil; vicdanların, ekonomik yapının ve kültürel kodların da çürük odaklardan temizlenmesidir. Bu uğurda görev almamak, en az savaşa devam etmek kadar ahlaki iflah olmazlık anlamına gelir.
Onbinlerin kanını emerek varlıklarını sürdüren bu çıkar odakları, barışın küresel normlarla uyumlu yükselişini kıskanmakta, her fırsatta tahrip edici manipülasyonlarına hız vermektedir. Tarih, barışın yanında duranları onurlandıracak; ama bu vampir sürüsünü de gözden geçirmeden adaletin terazisi asla dengelenmeyecektir. Şimdi, vicdan ve akıl çağrısına kulak verme zamanı, yoksa çatışmanın külleri arasında kaybolup gideceğiz.
Serdar ÖZDEMİR
Yorum Yap