Diyarbakır Kent Konseyi’nin 32. Genel Kurulu, geçtiğimiz günlerde sıradan bir yerel yönetim toplantısının ötesine geçerek kentin doğasına, tarihine ve ortak yaşam alanlarına sahip çıkma iradesinin güçlü bir yansıması olarak gerçekleştirildi. ÇandAmed Kongre Merkezi’nde düzenlenen bu kurulun ana gündemi; şehrin nefesi olan Hevsel Bahçeleri ve kadim On Gözlü Köprü çevresindeki koruma politikalarıydı.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanları Serra Bucak ve Doğan Hatun’un yanı sıra sivil toplum örgütleri, akademisyenler ve çevre aktivistlerinin katıldığı bu buluşma, Diyarbakır’da uzun süredir tartışılan “kamusal alanların kullanımı” meselesinde halkın ortak bir yüzleşme alanı yaratması bakımından büyük önem taşıyor.
Eşbaşkan Doğan Hatun’un kurulda yaptığı konuşmadaki, “Kentin doğasına, tarihine ve suyuna sahip çıkmak yalnızca bir görev değil; gelecek kuşaklara karşı bir sorumluluktur” vurgusu, hayati bir uyarı niteliğindeydi. Burada mesele sadece birkaç işletmenin faaliyetleri değil; UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Hevsel Bahçeleri’nin ekolojik bütünlüğü ve Dicle Nehri’nin yaşam veren yatağının korunmasıdır.
Hevsel Bahçeleri, Mezopotamya’nın binlerce yıllık hafızası, Diyarbakır halkının doğayla kurduğu üretken bağın sembolüdür. On Gözlü Köprü ise sadece bir taş yapı değil; kentin toplumsal belleğinin ve kolektif yaşamının merkezidir.
Toplantı sırasında Dicle Nehri kıyısındaki bazı işletme sahiplerinin yarattığı gerginlik ve kurula yönelik tepkileri, ne yazık ki demokratik müzakere kültürüne gölge düşürmüştür. Kamusal alanların korunması amacıyla düzenlenen bir toplantıyı provoke etme girişimi, bireysel ticari çıkarların toplumsal yararın önüne koyulmaya çalışıldığının bir göstergesidir.
Oysa bilinmelidir ki; Diyarbakır halkının iradesi ve kentin kolektif belleği, bağırma ya da baskı kurma çabalarıyla sindirilemez. Bu noktada nezaket ve özür borçlu olan taraf, kamusal alanı korumaya çalışan Kent Konseyi değil; Dicle kıyılarını ticari faaliyetlerle işgal ederek kamu yararını göz ardı eden yaklaşımlardır.
Doğa koruma mücadelesinde “orta yol” ya da “tarafsızlık” çoğu zaman telafisi imkansız tahribatlara yol açar. Yaşamdan, ekolojiden ve halktan yana bir duruş sergilemek, kentin değerlerini pazarlık konusu yapmamayı gerektirir. Dicle’yi betonlaştıran veya Hevsel’i bir meta olarak gören zihniyetle kurulacak diyalog, ancak bu alanların korunması yasalar ve bilimsel veriler çerçevesinde olduğu sürece anlamlıdır.
Altı çizilmesi gereken gerçekler bellidir:
Dicle kıyısındaki işletmelerin kısa vadeli kazancı, şehrin binlerce yıllık geleceğinden daha değerli görülemez. Bugün Hevsel Bahçeleri ve On Gözlü Köprü’yü korumak, sadece bugünü değil, yarının Diyarbakır’ını savunmaktır. Ekoloji, tarih ve kültür piyasa koşullarına teslim edilemeyecek kadar kıymetlidir.
Bu mücadele yalnızca belediyenin değil, tüm Diyarbakır halkının ortak sorumluluğudur. Kentin doğası ve tarihi, bireysel çıkarların değil, kolektif bir koruma bilincinin omuzlarında yükselmelidir.
Diyarbakır’a Hasret
Yorum Yap