Kobane Davasında 32 Bin Sayfalık Gerekçeli Karar Açıklandı

Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen ve kamuoyunda “Kobane Davası” olarak bilinen davada, eski HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile diğer siyasetçilere verilen cezaların gerekçeli kararı açıklandı. 32 bin sayfayı aşan gerekçeli karar, istinaf sürecini başlatacak bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Davanın Arka Planı

Kobane Davası, 6-8 Ekim 2014 tarihlerinde IŞİD’in Suriye’nin kuzeyindeki Kobani’ye yönelik saldırıları sonrası Türkiye’de düzenlenen protesto eylemleriyle ilgili olarak açıldı. HDP’nin sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımın “sokağa çıkma çağrısı” olarak nitelendirilmesi, dava sürecinin temel gerekçelerinden biri oldu. İddianame, 3 bin 530 sayfa ve 324 klasör delilden oluşuyor. Dava kapsamında 108 kişi, “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma” dahil 29 ayrı suçlamayla yargılandı. Savcılık, sanıklar hakkında 38’er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası talep etmişti.

Mahkeme Kararları

16 Mayıs 2024’te açıklanan kararda:

• Selahattin Demirtaş’a “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım” suçundan 20 yıl, “suç işlemeye tahrik” suçundan 4 yıl 6 ay ve çeşitli konuşmaları nedeniyle “terör örgütü propagandası” suçlamalarından toplam 42 yıl hapis cezası verildi. Tutukluluğunun devamına karar verildi.
• Figen Yüksekdağ’a “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım” suçundan 19 yıl, “suç işlemeye tahrik” suçundan 4 yıl 6 ay, “terör örgütü propagandası” suçundan 1 yıl 6 ay ve diğer suçlamalarla toplam 30 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Tutukluluğu devam edecek.
• Ahmet Türk’e “silahlı terör örgütüne üye olmak” suçlamasıyla 10 yıl hapis cezası verildi.
• Gültan Kışanak, Sebahat Tuncel ve Ayla Akat Ata, uzun tutukluluk süreleri dikkate alınarak tahliye edildi.
• Sırrı Süreyya Önder, Aysel Tuğluk, Altan Tan ve Ayhan Bilgen beraat etti.
• 36 sanık, Yasin Börü’nün de aralarında bulunduğu 6 kişinin ölümüyle ilgili suçlamalardan beraat etti, çünkü suçun sanıklar tarafından işlendiği sabit görülmedi.

32 Bin Sayfalık Gerekçeli Karar

32 bin sayfayı aşan gerekçeli karar, dava sürecindeki deliller, sanık savunmaları ve mahkemenin vicdani kanaatini detaylı bir şekilde içeriyor. Ancak, kararın açıklanmasının üzerinden 13 ay geçmesine rağmen gerekçeli kararın yayınlanması geciktiği için eleştiriler yöneltilmişti. Hukukçular, bu kadar kapsamlı bir dosyanın istinaf ve temyiz süreçlerinde nasıl değerlendirileceği konusunda tartışmalar yürütüyor. DEM Parti yöneticileri, kararın “siyasi” olduğunu ve özellikle HDP’li siyasetçilerin konuşmalarına dayandığını savunarak, istinaf sürecinde cezaların bozulacağına inanıyor.

Tepkiler ve Siyasi Değerlendirmeler

• DEM Parti: Kobane Davası’nı “kumpas davası” olarak nitelendiriyor ve kararların siyasi olduğunu savunuyor. Parti, cezaların HDP’nin attığı bir tweet’e dayandırıldığını, ancak öldürme suçlamalarından beraat edildiğini vurguluyor. DEM Parti, kararları protesto etmek için çeşitli kentlerde halk buluşmaları düzenleme kararı aldı.
• Selahattin Demirtaş: Edirne Cezaevi’nden avukatları aracılığıyla yaptığı açıklamada, cezaların tamamının ifade özgürlüğü kapsamında olan konuşmalarından kaynaklandığını belirtti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararlarına atıfta bulunarak, dava sürecinin hukuka aykırı olduğunu ve beraat edeceklerinden emin olduğunu ifade etti.
• Figen Yüksekdağ: 20 Aralık 2023’teki savunmasında, davanın siyasi bir amaçla, toplumu kutuplaştırmak ve seçimler öncesi konsolidasyon yaratmak için kullanıldığını savundu.
• CHP Genel Başkanı Özgür Özel: Davanın siyasi olduğunu ve hukuki olmadığını belirtti. “Yasin Börü’nün katilleri dediklerine mahkeme, onların sorumlu olmadığını söyledi,” diyerek kararların çelişkili olduğunu vurguladı.
• Hukukçular: Ceza hukukçusu Prof. Dr. Hasan Sınar, Yasin Börü’nün ölümüyle ilgili beraat kararlarına rağmen ağır cezalar verilmesinin nedensellik ilişkisini sorguladı. Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz ise kararların siyasi olduğunu ve AİHM kararlarının uygulanmadığını belirtti.

İstinaf Süreci ve Beklentiler

Gerekçeli kararın açıklanmasıyla istinaf süreci resmen başladı. DEM Parti ve sanık avukatları, kararların istinaf ve Yargıtay süreçlerinde bozulacağına inanıyor. AİHM’in Demirtaş lehine verdiği hak ihlali kararlarının uygulanmaması, davanın uluslararası alanda da tartışma konusu olmasına neden oluyor. Hukukçular, istinaf sürecinin siyasi gelişmelerden etkilenebileceğini ve kararların anayasa görüşmeleri veya seçim süreçlerinde pazarlık unsuru olarak kullanılabileceğini öne sürüyor.

Kobane Davası, Türkiye’nin siyasi ve yargı süreçlerinde tartış-mayıs tartışmalarına yol açan bir dava olarak görülüyor. 32 bin sayfalık gerekçeli kararın açıklanması, istinaf sürecini başlatırken, davanın hukuki ve siyasi boyutları kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. Sanıkların ve DEM Parti’nin “siyasi intikam” iddiaları, istinaf sürecinde kararların nasıl değerlendirileceği konusunda merak uyandırıyor.