Türkiye’nin 5 Yıllık Yapay Zeka Yol Haritası Belli Oldu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Fatih Sultan Mehmet’in temellerini attığı tarihi Tersane İstanbul’da (Tersane-i Amire) düzenlenen Türkiye Yapay Zeka Zirvesi‘nde konuştu. Ülkenin gelecek 5 yılına yön verecek 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı‘nı kamuoyuna duyuran Erdoğan, Türkiye Yüzyılı’nı aynı zamanda “dijital üretimin yüzyılı” yapacaklarını vurguladı.

Erdoğan, dünyada yeni bir nizam kurulurken eski düzenin ciddi bir sarsıntı yaşadığını belirterek, “Siyasi, askerî ve iktisadî gücün dijital egemenlikten bağımsız ele alınamayacağını, dijital kapasitenin caydırıcı bir kuvvet çarpanı olduğunu artık hepimiz çok iyi biliyoruz” dedi.

“Buzdağının Sadece Görünen Yüzü”

Teknolojide bugüne kadar elde edilen kazanımların “buzdağının sadece görünen yüzü” olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, asırlar boyunca bilim ve teknolojiye yön vermiş bir millet olarak basamakları kararlılıkla tırmanmaya devam edeceklerini söyledi:

“Bir basamağa çıkmak kolay bir iştir fakat bin basamağın çıkılması bir hayli ter dökmeye bağlıdır. Türkiye’yi yapay zeka çağının öncü ülkeleri arasına inşallah hep birlikte taşıyacağız. Bu eylem planı ile harekete geçireceğimiz kaynakların üreteceği katma değerin 1 trilyon lirayı aşmasını bekliyoruz.”

4 Temel Eksen ve Erdoğan’ın Açıklamalarından Kritik Detaylar

Eylem planının “Fark et, istifade et, üret ve yönet” olmak üzere 4 temel eksen ve her eksende birbirini tamamlayan 4 eylem üzerine inşa edildiğini belirten Erdoğan, yol haritasının detaylarını şu sözlerle paylaştı:

1. FARK ET: “2 Yılda 5 Milyon Vatandaşa Eğitim”

Yapay zekanın sunduğu fırsatları ve beraberinde getirdiği riskleri millete doğru aktarmak için kitlesel bir eğitim hamlesi başlatılıyor.

• Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı: 81 ilde kurulacak özel atölyeler aracılığıyla 2 yıl içinde tam 5 milyon vatandaşa eğitim verilecek.
• Nitelikli İş Gücü: Sektörün ihtiyacını karşılamak adına 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilecek.

2. İSTİFADE ET: “Kamu, Yerli Çözümlerin En Güçlü Referansı Olacak”

Verinin güvenli bir şekilde değere dönüştürülmesi hedefleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu konuda, “Kamu sektörümüz, başarılı ve yerli yapay zeka çözümlerinin ilk alıcısı ve en güçlü referansı olacak” sözleriyle kamunun bu dönüşümdeki rolünü çizdi.

• 2 Bin Kamu Veri Seti Açılıyor: Sağlık, tarım, savunma ve e-ticaret başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri seti, kurulan Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden araştırmacı ve girişimcilerin erişimine sunulacak.
• Yapay Zeka Kuponları: Sağlık, enerji ve akıllı üretim alanlarındaki KOBİ’lerin yapay zeka teknolojilerine erişimini kolaylaştırmak için “Yapay Zeka Kuponları” ile doğrudan destek sağlanacak.
• Bütçeden %2 Pay ve 1 Gigavat Güç: Kamu yatırım programlarındaki yapay zeka projelerine en az %2 pay ayrılacak. 2030 yılına kadar ülkenin veri merkezi kurulu gücü en az 1 gigavata çıkarılacak ve bu merkezlerin enerji verimliliği hukuki güvenceye alınacak.

3. ÜRET: “9 Milyar Parametreli Modeller ve Robotik Teknolojiler”

Türkiye’nin sadece tüketen değil, kendi teknolojisini üreten bir güç olması hedefleniyor. Bu kapsamda Türkçe Büyük Dil Modeli çalışmalarına tam destek verilecek.

• Yerli Modeller: TÜBİTAK tarafından geliştirilen yerli dil modeli “Bilge”nin yanı sıra T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle yürütülen çalışmalar, HAVELSAN’ın 9 milyar parametreli “MAIN” platformu ile Turkcell ve diğer mobil operatörlerin veri odaklı projeleri desteklenecek.
• Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri: Yatırımcılar için altyapısı ve enerjisi hazır kampüsler, KOBİ’ler için ise hızlı prototip imkanı sunan özel bölgeler inşa edilecek.
• Milli Fonlar: Yapılacak akademik araştırmalar “Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu”, ticari girişimler ise “Yapay Zeka Büyüme Fonu” ile finanse edilecek. İmalat sanayiindeki robotik teknoloji kabiliyetleri de derinleştirilecek.

4. YÖNET: “10 Milyar Dolarlık Yatırım ve Ortak Türk Dünyası Modeli”

Yapay zekanın küresel yönetişimi, regülasyonları ve uluslararası iş birlikleri bu eksende şekilleniyor.

• Terminal İstanbul: İstanbul, uluslararası bir yatırım ve teknoloji üssü haline getirilecek. Veri merkezleri ve bulut teknolojilerine yönelik en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı tetiklenecek.
• Güvenli ve Adil Regülasyon: Kullanıcı haklarını koruyan, mahremiyeti ve emniyeti güvence altına alan, yatırımcıya ise önünü görme imkanı sunan orantılı bir risk yönetimi mevzuatı hayata geçirilecek.
• Türk Dilleri Büyük Dil Modeli: Türkiye’nin OECD, G20 ve BM’de insan merkezli yapay zeka standartlarında öncü olacağını ifade eden Erdoğan, tarihi bir iş birliğini de duyurdu: “Türk Devletleri Teşkilatı ile aşamalı olarak Oğuz, Kıpçak ve Karluk dillerini kapsayan ortak bir Türk Dilleri Büyük Dil Modeli geliştireceğiz.”