Rakamlarla Türkiye Gerçeği: Zengin ve Yoksul Arasındaki Makas Açılıyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ilk kez yayımladığı “Sosyoekonomik Seviye, 2023” istatistikleri, Türkiye’deki hanehalklarının sosyoekonomik yapısını gözler önüne serdi. Milyonlarca hanenin gelir, eğitim ve meslek verileri üzerinden yapılan kapsamlı analize göre, Türkiye’deki hanehalklarının sadece yüzde 1,1’i en üst refah seviyesinde (A+) yer alırken, toplumun yüzde 16,7’si en alt gelir ve yaşam standardı grubunu oluşturuyor. Bu veriler, ülkedeki derin sosyoekonomik uçurumu bir kez daha teyit etti.

Araştırmaya göre, toplumun zirvesinde yer alan ve “en üst seviye” olarak tanımlanan A+ grubu, toplam hanehalklarının yalnızca yüzde 1,1’lik bir kesimini temsil ediyor. Bu grubu, yüzde 11,0’lık oranla “üst seviye” (A) takip ediyor. Böylece, genel olarak yüksek refah düzeyine sahip olan kesimin toplam nüfusa oranı yüzde 12,1’de kalıyor.

Orta Sınıf Nüfusun Yarısını Oluşturuyor

TÜİK verileri, Türkiye’de orta gelir ve yaşam standardına sahip kesimlerin geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteriyor. “Üst altı” olarak nitelendirilen grup yüzde 16,4, “üst orta” seviye ise yüzde 19,7’lik bir paya sahip. Toplumun “alt orta” kesimi yüzde 16,5’i oluştururken, bu üç grubun toplamı yüzde 52,6’ya ulaşıyor. Bu durum, nüfusun yarıdan fazlasının orta gelir ve yaşam standardı aralığında kümelendiğini ortaya koyuyor.

Her 3 Haneden 1’i Alt Gelir Grubunda

Tablonun diğer ucunda ise ciddi bir yoğunlaşma dikkat çekiyor. Hanehalklarının yüzde 18,6’sı “alt” ve yüzde 16,7’si ise “en alt” sosyoekonomik seviyede yaşamını sürdürüyor. Bu iki grubun toplamı, ülke genelindeki hanehalklarının yüzde 35,3’üne tekabül ediyor. Bu oran, yaklaşık olarak her üç haneden birinin düşük gelir ve kısıtlı yaşam olanaklarıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Büyük Şehirler Zenginliği Paylaşıyor

Araştırmanın il ve ilçe bazındaki sonuçları ise sosyoekonomik seviyenin coğrafi dağılımındaki eşitsizliği de ortaya koydu. En üst ve üst seviye grubundaki hanehalklarının yoğunlaştığı iller İstanbul, Ankara ve İzmir olarak öne çıktı. Bu yüksek refah grubundaki hanelerin yaklaşık yüzde 28,6’sı İstanbul’da, yüzde 11,5’i ise Ankara’da ikamet ediyor.

Uzmanlar, açıklanan verilerin Türkiye’deki gelir dağılımı adaletsizliği ve sosyal katmanlar arasındaki mesafenin ne denli açık olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Özellikle en üst ve en alt gruplar arasındaki belirgin fark, politika yapıcılar için üzerinde durulması gereken önemli bir sorun olarak değerlendiriliyor. Bu tablonun, sosyal ve ekonomik politikaların yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini bir kez daha gündeme getirdiği vurgulanıyor.