Asgari Ücretli Kuruşunu Sayarken, Milyarlık Borçlar Nasıl Eriyor?

Türkiye’de milyonlarca vatandaşın asgari ücretle ayı sonunu getirmeye çalıştığı, market raflarındaki etiketlerin her gün değiştiği ve vergi yükünün tabana yayıldığı bir dönemde ortaya çıkan bir tablo, “vergi adaleti” tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Kamuoyuna yansıyan ve sosyal medyada geniş yankı uyandıran “Vergi Borcu Silinen Şirketler” listesi, sade vatandaşın omuzlarındaki yük ile büyük sermaye gruplerine sağlanan kolaylıklar arasındaki uçurumu gözler önüne seriyor.

Yüzde 99’a Varan İndirimler

Söz konusu listede Türkiye’nin en büyük inşaat, enerji ve iletişim devleri yer alıyor. Tablodaki rakamlar ise oldukça çarpıcı. Toplamda 3.1 milyar TL (eski parayla katrilyon) tutarındaki vergi raporu, “uzlaşma” adı altında yapılan görüşmeler neticesinde 74.5 milyon TL seviyesine indirilmiş.Bu, devletin alacağından ortalama %97,6 oranında vazgeçmesi anlamına geliyor.

Tabloda dikkat çeken bazı detaylar ise şöyle:

Sıfırlanan Borçlar: Milyonluk vergi raporlarına rağmen, bazı inşaat ve denetim firmalarının “Uzlaşılan Tutar” hanesinde kocaman bir “0” yazıyor. Yani %100’lük bir indirim söz konusu.

Devasa Farklar: 450 milyon TL’lik bir borcun 24 milyon TL’ye, 422 milyon TL’lik bir başka kalemin ise sıfıra indirilmesi, matematiksel izahın ötesinde bir vicdan muhasebesini gerektiriyor.

Terazinin İki Kefesi: Vatandaş ve Dev ŞirketlerBu tabloyu gören vatandaşın aklına haklı olarak şu sorular geliyor:Mahalledeki esnaf vergi borcunu bir gün geciktirdiğinde banka hesaplarına e-haciz uygulanırken, asgari ücretli bir çalışan maaşını daha eline almadan gelir vergisi kesilirken; milyarlık cirolara sahip şirketlere sağlanan bu “uzlaşma” ayrıcalığı ne kadar adil?

Bir yanda çocuğunun beslenme çantasına koyacağı gıdayı hesaplayan, iğneden ipliğe her şeye KDV ve ÖTV ödeyen halk; diğer yanda tek kalemde milyonlarca liralık vergi yükümlülüğünden kurtulan dev şirketler…

“Vergi Tabana Yayılmalı” Ama Nasıl?

Ekonomi yönetiminin sık sık dile getirdiği “vergiyi tabana yayma” hedefi, bu tür tablolarla yan yana geldiğinde kamu vicdanını yaralıyor. Vergiyi tabana yaymak; zaten geçim derdinde olan vatandaşın yükünü artırmak mı, yoksa “tavandaki” büyük kazanç sahiplerinin vergilerini eksiksiz ödemesini sağlamak mı olmalı?

Devletin sosyal adaleti sağlamadaki en büyük aracı olan vergi mekanizmasının, güçlüden yana değil, hakkaniyetten yana işlemesi gerektiği gerçeği bir kez daha yüzümüze çarpıyor.

Bu tablo sadece rakamlardan ibaret değil; toplumun adalet duygusunu zedeleyen, “kimin için fedakarlık yapıyoruz?” sorusunu sorduran bir belge niteliğinde. Vatandaş, sırtındaki yükü taşımaya devam ederken, terazinin diğer kefesinde nelerin silindiğini üzülerek izliyor.