Gölge Altındaki Sağlık: Gereksiz Ameliyatlar ve Etik İhlaller İddiası Not: Bu haber, hasta ve hasta yakınlarının ifadeleri doğrultusunda hazırlanmıştır. Haberimizde yer alan iddialar, tarafların beyanlarına dayanmaktadır. Soruşturma süreci devam etmekte olup kimseyi peşinen suçlu ilan etmek gibi bir niyet taşımamaktadır. Sağlık sistemine yönelik endişe verici iddialar gündeme geldi. Bazı hastaların ve hasta yakınlarının açıklamaları, etik…
Not: Bu haber, hasta ve hasta yakınlarının ifadeleri doğrultusunda hazırlanmıştır. Haberimizde yer alan iddialar, tarafların beyanlarına dayanmaktadır. Soruşturma süreci devam etmekte olup kimseyi peşinen suçlu ilan etmek gibi bir niyet taşımamaktadır.
Sağlık sistemine yönelik endişe verici iddialar gündeme geldi. Bazı hastaların ve hasta yakınlarının açıklamaları, etik dışı uygulamaların varlığına işaret ediyor. Özellikle çocuk hastalar üzerinden yürütüldüğü öne sürülen bazı cerrahi müdahaleler, sağlık camiasında tartışmaları alevlendirdi.
İddialara göre, bazı sağlık çalışanları ve doktorlar, tıbben gerekliliği olmayan operasyonlar gerçekleştirerek hem hastaları mağdur etti hem de kamu kaynaklarını zarara uğrattı. Bu müdahalelerin sahte raporlarla desteklendiği, operasyon süreçlerinde usulsüzlükler yaşandığı öne sürülüyor. Psikolojik ve fiziksel açıdan zarar gördüğünü iddia eden mağdurların sayısı her geçen gün artıyor.
Mağdur ailelerden biri, 4 yaşındaki B.Y. adlı bir çocuğun ailesi. Ailenin aktardığına göre, çocuk basit bir düşme sonrası sağ uyluk kemiğinde (femur) kırık yaşamış. Ancak tedavi sürecinde sadece alçı veya konservatif yöntemlerle çözülebilecek bir vaka için, ileri düzey cerrahi ekipmanlar kullanılmış: hem Titanyum Elastik Çivi (TEN) hem de Eksternal Fiksatör takıldığı iddia ediliyor.
Daha da çarpıcısı, ameliyatın ikinci aşamasında operasyonun sorumlu doktor tarafından takip edilmediği, müdahalenin bir sağlık personeli tarafından gerçekleştirildiği öne sürülüyor. Aile, bu sürecin çocuğun hem fiziksel hem de psikolojik sağlığında kalıcı travmalara neden olduğunu savunuyor.
Bu tür iddialar, tıp etiği açısından ciddi soru işaretleri yaratırken, uzmanlar “gereksiz cerrahilerin” uzun vadede hastalara verdiği zararın yanı sıra sağlık sisteminde onarılması güç güven kayıplarına da neden olduğunu vurguluyor.
Bir başka çarpıcı vaka ise 14 yaşındaki A.S. adlı bir çocukla ilgili. Hasta yakınının beyanına göre, A.S. sol el bileğini basit bir düşme sonucu kırdı. Ancak kırığın niteliği, alçı veya benzeri konservatif yöntemlerle tedavi edilebilecek düzeyde olmasına rağmen, sorumlu hekim tarafından doğrudan cerrahiye başvuruldu.
İddialara göre doktor, çocuğun henüz gelişim çağında olmasına rağmen, büyüme plağına müdahalede bulunarak bu bölgeyi kesmiş ve bir metal plak yerleştirmiş. Bununla da kalmayıp, operasyon sonrası eksternal fiksatör kullanımıyla ikinci bir cerrahi yükleme daha yapılmış. Hasta yakını, bu müdahalelerin tıbbi gereklilik taşımadığını ve çocuğun kemik gelişimini riske attığını belirtiyor.
Ayrıca, bu vakada da sahte işlem kodları kullanılarak yapılan müdahalelerin sağlık sisteminde haksız maddi kazanç sağlama amacı taşıdığı, kamu zararına yol açtığı yönünde ciddi iddialar bulunuyor.
Sağlık sektöründe etik dışı uygulamalara dair iddialar derinleşiyor. Hasta yakınları ve bazı sağlık çalışanlarının verdiği bilgilere göre, belirli hastanelerde sistemli bir şekilde hastaların sağlık durumları kötüye kullanılarak gereksiz cerrahi müdahaleler gerçekleştiriliyor. Bu operasyonlar için elektronik sistemlere, gerçeği yansıtmayan ve daha yüksek ücret karşılığı geri ödemesi yapılan cerrahi işlem kodları girildiği öne sürülüyor.
Bu çerçevede dikkat çeken bir diğer vaka ise 63 yaşındaki M.C. adlı bir hastanın yaşadıkları. Hasta yakınının aktardığına göre, M.C’nin yalnızca küçük çatlaklarla sınırlı, konservatif tedavi ile iyileşme ihtimali yüksek omurga kırıkları bulunuyordu. Ancak buna rağmen, omurgasına altı adet vida yerleştirildi. Daha vahimi, bu vidaların hatalı şekilde uygulanması sonucunda hayati risk taşıyan bir durum ortaya çıktı.
İddialar arasında, yapılan bu cerrahi işlemin tıbben zorunlu olmadığı, hastaya zarar verdiği ve aynı zamanda kamu kaynaklarının gereksiz yere harcandığı da yer alıyor. Bu operasyonun sistemde yüksek puanlı bir cerrahi kodla kaydedildiği ve böylece sağlık kurumunun haksız kazanç sağladığı iddia ediliyor.
Sağlık sistemine ilişkin art arda gelen iddialar zincirine, 15 yaşındaki M.D. adlı bir erkek hastaya dair çarpıcı bir vaka daha eklendi. Hasta kayıtlarına göre, M.D. acil servise başvurduktan sonra sol el bileğine atel uygulaması yapılmış ve bir hafta sonrası için poliklinik kontrolüne çağrılmış. Ancak epikriz notlarında hastaya dair herhangi bir travma ya da muayene bulgusu kaydedilmemiş olması dikkat çekiyor.
Görüntüleme kayıtları incelendiğinde, hastanın kırığına acil müdahale sürecinde hiçbir düzeltme işlemi yapılmadığı, kırığın mevcut haliyle atellendiği görülüyor. Ancak esas sorun, bir hafta sonra yapılan poliklinik kontrolünde de herhangi bir düzeltme girişimi yapılmaksızın doğrudan cerrahi müdahale kararı alınmasında yatıyor.
Bu tür kırıkların, çoğu durumda poliklinik koşullarında manuel düzeltme ve alçı uygulamasıyla tedavi edilebildiği, uzmanlarca sıkça dile getirilen bir gerçek. Bu açıdan bakıldığında, hastaya cerrahi dışı bir iyileşme şansı verilmeden doğrudan açık cerrahi uygulanması tıbbi etiği tartışmalı hale getiriyor.
Üstelik yapılan cerrahi müdahalede, gereksiz yere eksternal fiksatör kullanıldığı iddia ediliyor. Oysa bu vakanın tedavisinde, hastanenin deposunda mevcut olan basit çelik tellerin yeterli olacağı, böylece kamuya ek bir maliyet yüklenmeyeceği belirtiliyor. Cerrahi notlarda, açık kesiyle kırık bölgesine ulaşıldığı ve düzeltme yapıldığı belirtiliyor; bu, işlemin “açık cerrahi” kapsamına girdiğini gösteriyor.
Ancak esas tartışma yaratan nokta, hastanın işlemine dair sisteme girilen cerrahi kodlarda yaşanıyor. İddialara göre, doğru kod olan:
yerine,
kodlarının girildiği görülüyor. Bu kodlar, işlemi daha karmaşık ve yüksek puanlı göstererek kurumun daha fazla ödeme almasına yol açıyor. Bu uygulama, sağlık sistemine hem maddi zarar verme hem de tıbbi güveni sarsma potansiyeli taşıyor.
Sağlık sistemindeki etik dışı uygulamalara dair iddialar giderek daha sistematik bir boyut kazanıyor. Son örneklerden biri de 34 yaşındaki H.G. adlı kadın hastanın yaşadıkları.
Epikriz raporuna göre H.G., düşme sonucu acil servise başvurdu. İlk çekilen grafilerde, hastanın yalnızca distal radius (ön kol kemiği) ucunda basit bir kırık tespit edildi. Ancak takip sürecinde kırığın deplase olduğu, yani yer değiştirdiği ve daha kötü hale geldiği görüldü. Bu durum cerrahi müdahaleyi gerekli kıldı.
Uzmanların aktardığına göre, bu tür vakalarda kamu yararı gözetilerek yalnızca iki adet çelik tel kullanımı yeterli olurdu. Alternatif olarak plak uygulaması da tıbben kabul edilebilir bir çözüm sayılabilir. Ancak bu vakada, hem plak hem de eksternal fiksatör kullanıldığı ve bunun tıbbi gereklilikten ziyade gereksiz bir müdahale olduğu ifade ediliyor.
Kırık sadece tek bir bölgede ve bu bölgede damar-sinir yapıları bulunduğu için, sisteme girilmesi gereken doğru kodun:
olduğu belirtiliyor. Ancak sistem kayıtları incelendiğinde hekimin, daha yüksek puanlı ve birden fazla işlemi içeren şu kodları girdiği görülüyor:
Bu durum, sadece bir kırıkla sınırlı bir vakada çok sayıda ve çeşitli kodların kullanılarak sistemin manipüle edildiği, kamu kaynaklarının bu yolla suistimal edildiği şüphesini güçlendiriyor.
Sağlık sisteminde tartışma yaratan vakalara bir yenisi daha eklendi. 46 yaşındaki N.Y. adlı kadın hastanın yaşadıkları, bazı tıbbi uygulamaların hasta yararı yerine sistemden maksimum puan elde etme amacıyla yapıldığına dair endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
N.Y., geçirdiği bir trafik kazası sonrası el bileğinde kırık oluşması nedeniyle hastaneye başvurdu. Epikriz ve ameliyat notlarına göre cerrahi müdahale tıbben gerekliydi ve kırığın plak ile sabitlenmesi doğru bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. Görüntüleme kayıtlarında kullanılan plağın, hem kırığın ana parçasını hem de uç kısımdaki kemik fragmanlarını başarılı şekilde sabitlediği, ayrıca hastanın kemik yapısının iyi durumda olduğu gözlemleniyor.
Bu nedenle, uzmanların görüşüne göre, plak uygulaması yeterli olmasına rağmen hastaya eksternal fiksatör uygulanması hem gereksiz hem de hasta için ek bir fiziksel yük oluşturmuş durumda. Aynı zamanda bu işlem, kamu kaynakları açısından da fazladan bir maliyet anlamına geliyor.
Grafik incelemelerde, hastanın vücudunda başka kırıklar bulunsa da, yalnızca radius kemiği üzerindeki bir kırığa müdahale edildiği açıkça görülüyor. Bu nedenle işlem için sisteme tek bir ameliyat kodu girilmesi gerekirken, iki farklı kod kullanıldığı tespit ediliyor:
Ancak vakada kapalı bir kırık ya da kapalı yöntemle yapılan bir müdahale olmadığı halde bu ikinci kodun girilmesi, tıbbi kayıtlar ile sistemdeki faturalandırma arasında çelişkiye neden oluyor. Ameliyat notlarında bu tür bir ikinci müdahaleye dair hiçbir veri bulunmadığı gibi, klinik gerekçe de mevcut değil.
Bu durum, hekimin gereksiz malzeme kullanımını sistemde kodlayarak karşılığında daha yüksek bir puan (dolayısıyla ücret) talep ettiği izlenimini yaratıyor. Bu ise hem hastaya fiziksel açıdan gereksiz bir yük bindirmek anlamına geliyor, hem de kamuya ekonomik zarar verme riski taşıyor.
Ortopedik müdahalelere dair etik dışı uygulama iddialarına bir yenisi daha eklendi. 33 yaşındaki E.K. adlı genç kadın hastanın yaşadıkları, bir cerrahın yalnızca tıbbi değil aynı zamanda mali anlamda da sorgulanabilecek tercihlerde bulunmuş olabileceğini gösteriyor.
Epikriz raporlarında travmaya dair herhangi bir bilgi bulunmamakla birlikte, acil serviste ilk çekilen grafilerde hastanın bileğinde ciddi bir kırık tespit edildi. Acil serviste görevli ortopedist olmayan sağlık personelinin yaptığı redüksiyon (kırığın yerine oturtulması) ve ardından uygulanan atel sonrasında çekilen kontrol grafileri, kırığın oldukça başarılı biçimde düzeltildiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, bu düzeyde bir redüksiyonun ardından, hastaya daha özenli bir şekilde alçı uygulamasıyla cerrahi dışı tedavi seçeneğinin mümkün olduğunu vurguluyor. Ancak sorumlu ortopedist doğrudan cerrahi müdahale yoluna gitti. Her ne kadar bu müdahale “gereksiz ameliyat” kategorisine kesin bir şekilde sokulamayacak olsa da, kullanılan malzeme seçimi hakkında ciddi soru işaretleri doğuyor.
Hastanın yaşının genç, kemik kalitesinin ise oldukça iyi olduğu belirtildi. Cerrahi işlemde uygulanan plak sabitlemenin hem proksimal (üst) hem de distal (alt) kırık parçalarını başarıyla tuttuğu grafilerde açıkça görülebiliyor. Bu koşullarda plak kullanımı yeterli iken, ortopedist tarafından hastaya ek olarak eksternal fiksatör de takıldığı tespit edildi.
Bu durum yalnızca tıbbi açıdan değil, etik ve mali açıdan da eleştiriliyor. Çünkü fiksatörün uygulanması hastanın bedenine ikinci bir cerrahi travma yaratıyor ve ileride tekrar anestezi alarak bu malzemenin çıkarılması zorunluluğunu beraberinde getiriyor. Aynı zamanda, bu pahalı malzemenin kullanımı kamu bütçesine de ek maliyet getiriyor.
Bu vakada girilmesi gereken doğru kod olarak:
kodu kullanıldı. Ancak ameliyat notunda kırığın cerrahi kesiyle açılarak düzeltildiği açıkça yazılmış olmasına rağmen, aynı zamanda kapalı müdahaleyi ifade eden:
kodu da sisteme girildi. Bu, hem belgelerle çelişen bir uygulama olarak dikkat çekiyor hem de daha yüksek puanlı kodların girilmesiyle kurumun fazla ödeme almasına yol açtığı için kamu zararına neden olduğu iddia ediliyor.
9 yaşındaki B.G. adlı çocuk hastanın dosyası, sağlık sistemindeki etik dışı uygulamalara ilişkin endişeleri artırıyor. Epikriz raporunda yalnızca radius kemiğinde kırık olduğu belirtilirken, ameliyat notlarında ise hem radius hem de sağlam olan ulna kemiğine titanyum elastik çivi yerleştirildiği görülüyor.
İlk başvuru sırasında acil serviste kırığa kapalı redüksiyon uygulanarak uzun kol ateli takıldı. Grafilerde, kırık kemiğin hafif bir şekil bozukluğu gösterdiği ancak çocuk olduğu için bu eğriliğin zamanla kendiliğinden düzelebileceği tespit edildi. Uzmanlar, bu tür vakalarda ameliyatsız tedavi seçeneğinin öncelikli olması gerektiğini belirtiyor.
Ancak B.G.’ye ameliyatsız tedavi şansı hiç verilmediği, 12 Kasım’daki acil servis başvurusundan sadece üç gün sonra, poliklinik kontrolüyle eş zamanlı planlanan ameliyatın hemen yapıldığı anlaşılıyor. Üstelik sadece kırık kemiğe değil, sağlam ulna kemiğine de implant yerleştirildiği, bu uygulamanın tıbbi gereklilikten uzak olduğu ileri sürülüyor.
Sistem kayıtlarında, bu ameliyat için girilmesi gereken kodun:
olması gerekirken, hastaya iki kez:
kodu girildiği tespit edilmiş. Bu durum, hem daha yüksek puanlı ve yanlış bir kod seçimiyle kamu zararına yol açmakta, hem de sağlam kemiğe kırık muamelesi yapılarak gereksiz ücretlendirme yapılmaktadır.
9 yaşındaki K.A. adlı kız çocuğu, Ekim 2023 öncesinde geçirdiği önkol çift kemik kırığı nedeniyle tedavi görmüştür. Ameliyatın epikriz raporuna ulaşılamaması sebebiyle detaylı tıbbi kayıtlar incelenememiştir ancak acil serviste kırığa ilk müdahale yapılmış ve bölge atele alınmıştır.
Bu vaka, cerrahi müdahale gerekliliği konusunda uzmanlar arasında görüş ayrılığına açık olmakla birlikte, ameliyatın yapılmasının tıbbi açıdan kabul edilebilir olduğu düşünülmektedir. Ancak, cerrah tarafından radius kemiğine yerleştirilen eksternal fiksatörün tamamen gereksiz olduğu iddia edilmektedir.
Grafilerde, kırığın stabilizasyonu için yeterli olabilecek çelik tel uygulamasının yapıldığı açıkça görülmektedir. Buna rağmen, fazladan uygulanan eksternal fiksatör, hastanın beden bütünlüğünde ek travmaya yol açmış ve ilerleyen süreçte çıkarılması için yeni bir ameliyat gerektirmiştir. Bu durum hastanın çektiği eziyeti artırırken, kamu kaynaklarının da gereksiz yere harcanmasına neden olmuştur.
Uzmanlar, cerrahların hasta sağlığı ve kamu yararını gözeterek hareket etmeleri gerektiğine dikkat çekerken, bu vakada söz konusu prensiplerin ihlal edildiği vurgulanmaktadır.
16 yaşındaki R.T. adlı erkek hasta, epikriz raporunda herhangi bir travma kaydı olmamasına rağmen, acil servise başvurduğunda ciddi görünürde bir kırıkla geldi. Yapılan görüntülemelerde, acil serviste kırığın etkili bir şekilde düzeltilip kabul edilebilir bir pozisyona getirildiği tespit edildi. Uzmanlar bu aşamada cerrahi müdahalenin gereksiz olduğunu belirtmektedir.
Bu nedenle hastanın poliklinik takibine alınması beklenirken, R.T.’ye ameliyatsız tedavi şansı verilmediği ortaya çıktı. Hasta yatırılarak ertesi gün ameliyata alındı. Ameliyat notlarına göre cerrah, acilde yapılan müdahalenin üzerine ekstra bir düzeltme yapmaksızın kırığı sabitledi. Kırığın durumu ameliyat öncesine göre iyileştirilmedi.
Dahası, cerrahi müdahalede kullanılan eksternal fiksatörün tıbben gereksiz olduğu uzmanlarca vurgulanıyor; bu hasta için yalnızca çelik tel kullanılması yeterli görülmektedir.
Ameliyat notunda kesi yapıldığı, kırık hattının açılarak redüksiyon yapıldığı belirtilmekle birlikte, grafilerde kırığın iki parçadan oluştuğu ve parçalı kırık olmadığı net bir şekilde gözlemlenmektedir. Buna rağmen, hastanın işlem kodlarında şu yanlışlıklar tespit edilmiştir:
Bu durum, kamu kaynaklarının yanlış ve haksız biçimde kullanılmasına neden olmaktadır.
7 yaşındaki E.A. adlı erkek çocuk hastanın dosyası, sağlık sistemindeki bazı uygulamaların çocuk hakları ve tıbbi etik açısından ciddi soru işaretleri doğurduğunu gösteriyor. Epikriz raporunda hastanın geçirdiği travmaya dair bilgi bulunmazken, acil serviste çekilen grafilerde kötü görünümlü bir kırık tespit edilmiştir.
Ancak uzman değerlendirmelerine göre, cerrahi kararının sadece kırığın ilk haline bakılarak verilmesi yetersizdir. Kırığın müdahale edilip düzeltilme oranı göz önünde bulundurulmalıdır. Acil serviste görev yapan sağlık ekipleri, kırığı mükemmel derecede başarılı şekilde redükte ederek atelleme işlemi yapmış, ardından kontrol grafisi çekmiştir.
Bu düzeltme seviyesi göz önüne alındığında, hastanın ameliyata alınması tıbben gerekmez ve ideal süreç; poliklinik takibiyle düzenli kontrol ve grafi değerlendirmesidir.
Ancak sorumlu ortopedistin bu standart uygulamayı takip etmeyip, hastaya ameliyatsız tedavi şansı vermeden, hastayı yatırıp ertesi gün ameliyat ettiği ortaya çıkmıştır. Uzmanlar bu yaklaşımı, çocuk hastanın sağlığı ve psikolojisi açısından son derece yanlış ve ağır bir ihmal olarak nitelendiriyor.
Bu vakada yaşananlar, tıbbi etik ve çocuk hakları bağlamında ciddi bir soruşturma gerektirmektedir.
Yaptığımız derinlemesine araştırmalar, sağlık sektöründe sadece hasta haklarına yönelik ciddi ihlallerle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda meslek içi çatışmaların da şiddete dönüştüğünü ortaya koyuyor. İddialara göre, doktorlar arasında gereksiz ameliyatları ve etik dışı uygulamaları sorgulayan meslektaşlarına yönelik fiziksel saldırılar gerçekleşmiş durumda. Örneğin, Doktor X., poliklinikte bir meslektaşına yönelik şiddet kullanmaktan çekinmemiştir. Bu tür olaylar, sağlık kurumları içindeki yapısal sorunların ve otorite mekanizmalarının ne denli zayıf olduğunu göstermektedir.
Bununla birlikte, ortaya çıkan belgeler ve tanık ifadeleri, doktorların ameliyatlardan elde ettikleri maddi kazancı artırmak amacıyla sahte işlem kodları girerek resmi evrakta sahtecilik yaptığını da gözler önüne sermektedir. Gereksiz ameliyatlarda kullanılan aşırı ve gereksiz malzemeler, kamu kaynaklarının verimsiz ve etik dışı biçimde kullanılmasına yol açmakta, sağlık bütçesine ciddi zararlar vermektedir.
Hastanede başlatılan kapsamlı incelemeler sürerken, çok sayıda mağdur hasta ve aileleri hem fiziksel hem de maddi açıdan yaşadıkları zararın tazmini ve sorumluların yargı önüne çıkarılmasını talep etmektedir. Bu skandalın son bulması, sağlık sisteminin güvenilirliği ve toplum sağlığı açısından kritik bir gerekliliktir.
Haber: Cihat TOPRAK
Yorum Yap