Vatandaşlık Maaşı İçin Geri Sayım: GETAD Dönemi Başlıyor

Hükümet, sosyal yardımlarda köklü bir reforma gidiyor. “Vatandaşlık Maaşı” olarak da bilinen ve hane gelirini belirli bir seviyeye tamamlamayı amaçlayan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlıklar hız kazandı. Pilot uygulamanın birkaç ay içinde başlaması, 2027 yılında ise tüm Türkiye’de hayata geçmesi planlanıyor.

AK Parti kaynaklarından alınan bilgilere göre, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında yürütülen çalışmalarda sona yaklaşılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın koordinasyonunda ilerleyen projede, hanelerin gelir durumuna göre kira, gıda, enerji ve nakit desteği sağlanacak.

GETAD Nedir ve Nasıl İşleyecek?

Sistemin temelini “Eşik Gelir” kavramı oluşturuyor. Her il ve ilçenin ekonomik koşullarına, yaşam maliyetlerine ve iklim şartlarına göre farklı bir “geçim standardı” belirlenecek. Hane geliri bu belirlenen eşik gelirin altında kalıyorsa, devlet aradaki farkı kapatacak.

Sistemin öne çıkan başlıkları şunlar:

• Bölgesel Farklılıklar: Destek miktarı tüm ülkede aynı olmayacak. Örneğin İstanbul’daki bir aile için kira desteği ön plana çıkarken, Ağrı veya Şırnak’taki bir aile için ısınma ve enerji desteği ağırlıkta olabilecek.
• Destek Türleri: Yardım sadece nakit ile sınırlı kalmayacak; ihtiyaca göre kira, gıda, enerji veya ısınma desteği olarak çeşitlendirilecek.
• Başvuru Süreci: Vatandaşlar beyan üzerine başvurabileceği gibi, yapılan incelemeler sonucu ihtiyaç sahibi olduğu tespit edilenler sisteme doğrudan dahil edilecek.

Asgari Ücretliler ve Kiracılar da Yararlanacak

GETAD sisteminin en dikkat çekici yönü, çalışan kesimi de kapsaması. Mevcut sistemde sigortalı bir işte çalışmak bazen sosyal yardımlara engel olabilirken, yeni sistemde hane geliri ve gider dengesi esas alınacak.

• Hanede asgari ücretle çalışan biri olsa bile, eğer kişi sayısı fazla, çocuk sayısı çok veya kira gideri yüksekse ve gelir “eşik değerin” altında kalıyorsa destek verilecek.
• Amaç, çalışanları istihdamdan koparmadan, yaşam standartlarını belirlenen asgari geçim düzeyine çekmek.

Hedef 2027: Tüm Türkiye’ye Yayılacak

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı açıklamada sistemin takvimini şu sözlerle duyurdu:

“Bu yeni destek modelimiz özü itibarıyla bir eşik gelirin altında kalan aileleri destekleyici bir model olacak ama istihdam piyasalarından caydırıcı nitelikte de olmayacak. Sosyal yardım alanında yapısal bir reformu hayata geçirmiş olacağız. Bu sistemin pilot uygulamasını önümüzdeki yıl başlatacağız, 2027 yılında ise tüm ülkeye yaymayı planlıyoruz.”

Pilot Uygulama Kapıda

Sistemin test edileceği pilot bölgelerin belirlenmesi için çalışmalar sürüyor. Birkaç ay içinde seçilen lokal bölgelerde başlayacak olan uygulama, elde edilen veriler ışığında optimize edilerek 2027’de ülke genelinde standart hale getirilecek.