Özal’ın “Kayıp” Kürt Raporu Gün Yüzüne Çıkıyor: 30 Yıllık Sır Kamuoyuyla Paylaşılacak

Turgut Özal Vakfı Başkanı Semih Narlı, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın 90’lı yıllarda Adnan Kahveci ve Eşref Bitlis’e hazırlattığı, ancak suikastlar ve şüpheli ölümlerle yarım kalan “Güneydoğu Raporu”nun kitapçık haline getirilerek tüm siyasi partilere sunulacağını açıkladı.

Türkiye siyasi tarihinin en kritik dönemlerinden biri olan 1990’lı yılların başında, terör sorununu “silahla değil, müzakereyle” çözmek için hazırlanan ancak aktörlerinin ardı ardına hayatını kaybetmesiyle rafa kalkan tarihi rapor yeniden gündemde. Turgut Özal Vakfı, Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın mirası olan “Güneydoğu Raporu”nu kamuoyuna açıklama kararı aldı.

“Özal Yaşasaydı Bambaşka Bir Türkiye Olurdu”

Vakıf Başkanı Semih Narlı, yaptığı açıklamada Özal’ın savunma sanayiinden serbest piyasa ekonomisine kadar Türkiye’nin temellerini attığını hatırlatarak, en büyük hayalinin “Terörsüz Türkiye” olduğunu vurguladı. Narlı, “Eğer Özal 4-5 yıl daha yaşasaydı, bugün bambaşka bir Türkiye’de yaşıyor olabilirdik. Derin yapılar Özal’ı ortadan kaldırarak bu tarihi fırsatı engelledi,” dedi.

İmralı Tutanakları ve Özal’ın Barış Vizyonu

Son günlerde gündeme gelen İmralı tutanaklarına da değinen Narlı, Abdullah Öcalan’ın o dönem Özal’a güvendiğini ve örgütü feshetme kararı aldığını ancak Özal’ın vefatıyla sürecin sabote edildiğini belirtti. Narlı, günümüzde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin attığı adımların, Özal’ın 30 yıl önceki cesur duruşuyla paralellik gösterdiğini ifade etti.

“Kardeşliğin Kitapçığı” Tüm Partilere Gidecek

Hazırlıkları süren raporun, Kürt sorununun demokratik yollarla çözümüne dair somut öneriler içerdiği belirtiliyor. Narlı, “Anavatan’da Milli Birlik, Güçlü Türkiye” mottosuyla Doğu ve Güneydoğu’da yaptıkları çalışmalarda halkın bir sorunu olmadığını, sorunun sistemi kilitleyen anlayışta olduğunu gözlemlediklerini söyledi.

Özel Analiz: Raporun Arkasındaki “Karanlık” Yıl (1993Habere ek olarak, raporun neden bu kadar kritik olduğunu anlamak için o dönem yaşanan ve “1993 Süreci” olarak bilinen trajik olaylar zincirini hatırlatmakta fayda var:

• Adnan Kahveci’nin Raporu: Özal’ın en yakınındaki isimlerden olan Adnan Kahveci, hazırladığı raporda “Kürt sorunu askeri yöntemlerle çözülemez” tespitini yapmış ve anadilde yayın dahil radikal demokratik adımlar önermişti. Kahveci, bu raporu sunduktan kısa süre sonra, 5 Şubat 1993’te şüpheli bir trafik kazasında hayatını kaybetti.
• Eşref Bitlis’in Duruşu: Dönemin Jandarma Genel Komutanı Eşref Bitlis, bölgedeki sorunun dış güçlerin (özellikle Çekiç Güç) desteğiyle büyüdüğünü ve çözümün bölge halkıyla bütünleşmekten geçtiğini savunuyordu. Bitlis, Kahveci’den sadece 12 gün sonra, 17 Şubat 1993’te uçağının düşmesi sonucu şehit oldu.
• Turgut Özal’ın Vefatı: Çözüm için “Gerekirse federasyonu bile tartışmalıyız” diyerek tabu yıkan Özal, Bitlis ve Kahveci’nin ölümünden sadece iki ay sonra, 17 Nisan 1993’te hayatını kaybetti.

Raporun İçeriğinde Ne Var?

Vakfın açıklayacağı raporda; yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, kültürel hakların anayasal güvenceye alınması ve koruculuk sisteminin tasfiyesi gibi o dönem için “devrim” niteliğinde olan başlıkların yer aldığı biliniyor.