Sivas’ta Kene Kabusu: KKKA Nedeniyle Bir Ölüm Daha, Can Kaybı 6’ya Yükseldi

Sivas’ın Zara ilçesinde, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı şüphesiyle tedavi gören 38 yaşındaki Yavuz Vural hayatını kaybetti. Vural’ın vücuduna yapışan keneleri kendi yöntemleriyle çıkarmaya çalışması, hastalığın ağır seyretmesine neden olmuş olabilir. Bu ölümle birlikte, Sivas’ta 2025 yılında KKKA kaynaklı can kaybı sayısı 6’ya yükseldi.

Zara ilçesine bağlı Şerefiye Beldesi Gölbaşı köyünde yaşayan Yavuz Vural, yaklaşık 10 gün önce vücuduna yapışan 3 keneyi kendi imkanlarıyla çıkarttı. Bir süre sonra halsizlik, ateş ve kas ağrısı gibi belirtiler gösteren Vural, rahatsızlanarak Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı. Burada yapılan tetkiklerle KKKA tanısı konulan Vural, anestezi yoğun bakım servisinde tedavi altına alındı. Ancak tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Sivas’ta KKKA Alarmı

Sivas, Tokat, Amasya, Erzincan, Gümüşhane, Giresun ve Yozgat gibi illerde sıcaklıkların artmasıyla kene vakaları ve buna bağlı KKKA hastalığı riski artıyor. Nisan ayından bu yana Sivas’ta 8 kişiye KKKA tanısı konulurken, bu hastalardan biri daha önce hayatını kaybetmişti. Yavuz Vural’ın ölümüyle birlikte, kentte bu yıl KKKA nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısı 6’ya ulaştı.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nazif Elaldı, bölgede Hyalomma marginatum türü kenelerin yaygın olduğunu ve bu kenelerin KKKA virüsünü bulaştırdığını belirtti. Elaldı, erken teşhis ve tedavinin hayati önem taşıdığını vurgulayarak, hastalığın halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık, baş ağrısı, kas-eklem ağrıları, ateş, üşüme, titreme, bulantı, kusma ve bazı vakalarda kanama gibi belirtilerle kendini gösterdiğini ifade etti.

KKKA Nedir ve Nasıl Bulaşır?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirüs grubuna ait bir virüsün neden olduğu, zoonotik (hayvanlardan insanlara bulaşan) bir hastalıktır. Başlıca bulaşma yolu, Hyalomma cinsi kenelerin insanlara tutunmasıdır. Ayrıca, enfekte hayvanların kanı, dokusu veya vücut sıvılarıyla temas, hasta insanların kan ve vücut sıvılarıyla korunmasız temas ya da sağlık çalışanlarının iğne yaralanmaları gibi durumlar da bulaşmaya neden olabilir. Hastalık, ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve ağır vakalarda kanama gibi belirtilerle seyreder. Ölüm oranı, dünya genelinde %15-40 arasında değişirken, Türkiye’de yaklaşık %4-6 seviyesindedir.

Uzmanlardan Uyarı: Keneyi Çıkarmaya Çalışmayın!

Uzmanlar, kenelerin yanlış yöntemlerle çıkarılmasının virüsün bulaşma riskini artırdığını belirtiyor. Vural’ın keneleri kendi yöntemleriyle çıkarmaya çalışması, hastalığın ağır seyretmesinde etkili olmuş olabilir. Sağlık Bakanlığı, kene tutunması durumunda çıplak elle temas edilmemesi, kenenin ezilmemesi veya üzerine kimyasal maddeler dökülmemesi gerektiğini vurguluyor. Kene görüldüğünde, en yakın sağlık kuruluşuna başvurularak uzmanlar tarafından çıkarılması öneriliyor.

Prof. Dr. Nazif Elaldı, kene tutunmasından sonraki 10 gün boyunca halsizlik, ateş, kas ağrısı gibi belirtilerin izlenmesi gerektiğini ve bu belirtiler ortaya çıktığında derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti. Ayrıca, kırsal alanlarda çalışan çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve veterinerler gibi risk gruplarının koruyucu kıyafetler giymesi, pantolon paçalarını çorap içine sokması ve kene kovucu spreyler kullanması öneriliyor.

Sivas’ta Keneyle Mücadele

Sivas’ta artan KKKA vakaları nedeniyle halkta endişe hakim. Kenelerle mücadele için doğal yöntemler de deneniyor. Bölge sakinleri, bahçelerine tavuk, keklik ve bıldırcın gibi kanatlı hayvanlar salarak kene popülasyonunu azaltmaya çalışıyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Ziya Oğrak, bir tavuğun saatte ortalama 60 kene yiyebildiğini belirterek, bu yöntemin etkili olabileceğini ifade etti. Ayrıca, bazı bölgelerde drone ile ilaçlama çalışmaları başlatılmış, ancak uzmanlar bu yöntemin kenelerin toprağın derinliklerine saklanması nedeniyle yeterince etkili olmayabileceğini belirtiyor.

Sağlık Bakanlığı, Kurban Bayramı öncesi KKKA’ya karşı hijyen ve kişisel korunma önlemlerinin önemine dikkat çekti. Bakanlık, vaka takibini web tabanlı KKKA Bilgi Sistemi ile sürdürdüğünü ve her yıl yaklaşık 2 milyon kişiye eğitim verdiğini açıkladı.

Sağlık Bakanlığı, KKKA ile mücadele kapsamında okullar, camiler, köy odaları ve kahvehanelerde toplu eğitimler düzenliyor. Afiş, broşür ve TV spotlarıyla halkı bilgilendirme çalışmaları yürütülüyor. Özellikle endemik bölgelerde yaşayanların kenelerden korunma konusunda bilinçlendirilmesi, hastalığın kontrolünde kritik önem taşıyor.