Tunceli’de 15 Yıllık Katı Atık Tesisi Gerilimi: Köylüler İnşaat Alanında

Tunceli’de temelleri 2009 yılında atılan ve Avrupa Birliği fonuyla hayata geçirilmesi planlanan Entegre Katı Atık Bertaraf Tesisi projesinde inşaat çalışmaları sürerken, bölge sakinlerinin yer seçimine yönelik itirazları devam ediyor. Sütlüce köyü mevkiinde süren çalışmaları yerinde inceleyen köylüler, tesisin çevreye, tarım alanlarına ve inanç merkezlerine zarar vereceğini belirterek sürecin sorumlularına tepki gösterdi.

Tunceli Belediyesi öncülüğünde 2011 yılında 7 ilçe belediyesinin katılımıyla kurulan Dersim Katı Atık Birliği (DERKAB) tarafından yürütülen Entegre Katı Atık Bertaraf Tesisi projesinde iş makineleri çalışmalarını sürdürüyor. Mart 2015’te dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulan ve yer belirleme çalışmalarının ardından Sütlüce köyü yakınlarındaki yaklaşık 18 hektarlık alanda yapımına karar verilen tesis, ilk günden bu yana yerel halkın itirazlarıyla karşılaşıyor.

Avrupa Birliği’nin 16,5 milyon avroluk hibe desteği sağladığı proje kapsamında sahada ağaç kesimlerinin yapılması ve iş makinelerinin faaliyete geçmesi üzerine çevre köylerde yaşayan vatandaşlar şantiye alanında toplanarak açıklamalarda bulundu.

Yargı Süreci ve Hukuki Durum

Projenin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararının iptali istemiyle Erzincan İdare Mahkemesi’nde açılan dava reddedilmiş, karara karşı yapılan temyiz başvurusu da Danıştay tarafından oy birliğiyle geri çevrilmişti. Bölge sakinleri hukuki süreçlerin devam ettiğini dile getirirken, yetkililer projenin yasal izinler ve yargı kararları doğrultusunda yürütüldüğünü belirtiyor.

Köylüler ise bölgedeki yaklaşık 54 bin 900 ağacın kesilme riski altında olduğunu, projenin hayvancılık faaliyetlerini, su kaynaklarını ve kutsal kabul edilen inanç merkezlerini tehdit ettiğini savunuyor.

Köylüler: “Tesise Değil, Yer Seçimine Karşıyız”

Şantiye sahasında bir araya gelen köylüler adına konuşan Kemal Atmış, kentin modern bir atık bertaraf tesisine ihtiyacı olduğunu kabul ettiklerini ancak konumun yanlış seçildiğini vurguladı.

Atmış, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

“Bizim karşı çıktığımız şey tesisin yapılması değil, yerinin yanlış seçilmesi. Yıllarca ormanlık alanlardan, yaşam alanlarından ve inanç yerlerinden uzak bir yer belirlenmesini istedik. Dersim’de bunun için ormanlık olmayan çok geniş ve kıraç alanlar var. Ancak bunu anlatamadık. Önceki yerel yöneticilere durumu ilettiğimizde muhatap alınmadık.”

Rant İddiası ve Çevre Politikalarına Eleştiri

Bölge sakinlerinden Süleyman Özmen ise çevre koruma hassasiyetlerinin seçici davranılarak uygulandığını öne sürdü. Geçmişte alanda orman bulunmadığı yönünde yapılan açıklamalara dikkat çeken Özmen, ortaya çıkan tahribata işaret ederek, “Daha önce burada 49 bin ağacın kesileceğini söylediğimizde bazıları ‘Burada orman yok’ diyordu. Şimdi bakın buraya, burası orman değil mi? Salördek’te toplanıp orayı korumaya çalışıyorsunuz, peki buradaki ormanı neden korumuyorsunuz? Bu proje bir rant ve çıkar projesidir” iddiasında bulundu.

“Koku ve Kirlilik Göçe Zorlayacak”

Tesisin dokuz köyün merkezinde yer aldığını belirten Metin Çelik ise bölgedeki temel geçim kaynağı olan hayvancılığın bitme noktasına geleceğini öne sürdü. Projenin hayata geçmesiyle birlikte ağır bir koku kirliliği yaşanacağını iddia eden Çelik, şunları kaydetti:

“Burası 9 köyün ortasında bir yer. Öncesinde burada hayvancılık yapılıyordu, insanlar yaşıyordu. Bu olaylardan dolayı insanlar göç etmek zorunda kaldı. Tesisin yapımında imzası olanlar buradaki yaşamı göz önünde bulundurmadı. Hukuki mücadelemiz sürerken tesis neredeyse tamamlanma aşamasına geldi. Güvenlik güçleri sahaya çıkarıldı. Tesis faaliyete geçtiğinde ortaya çıkacak kokudan dolayı kimse buralarda barınamayacak.”

İnşaat faaliyetlerinin devam ettiği alanda köylülerin nöbet ve tepki eylemleri sürerken, tesisin planlanan takvim doğrultusunda tamamlanıp tamamlanmayacağı ve yerel yönetimlerin konuya ilişkin yeni bir adım atıp atmayacağı belirsizliğini koruyor.