Dengbêjin Dönüşü: Bir Sesin Peşindeki Altı Yıllık Hafıza Yolculuğu

Yazar Rıfat Mertoğlu, altı yıllık titiz bir çalışmanın ürünü olan yeni romanı Dengbêjin Dönüşü ile okurlarını Kürt sözlü edebiyatının derinliklerine davet ediyor. Kayıp Kitaplar Yayınevi etiketiyle Ocak 2026’da raflardaki yerini alan eser, odağına Erivan Radyosu’nun efsanevi seslerinden Seyadê Şame’yi alarak, dengbêjlik geleneğini tarihsel ve toplumsal bir perspektifle yeniden yorumluyor.

​Çocukluktan Kağıda Dökülen Ses

​Mertoğlu, romanın ilham kaynağının çocukluk yıllarında babasının radyosundan yükselen bir ses olduğunu belirtiyor. Yıllar sonra bu sesin izini sürerek romanını kurgulayan yazar, çalışmasını şu sözlerle özetliyor:

​“Bu roman, bir sesin peşinden yürüyen hafızanın hikâyesidir. Seyadê Şame’nin sesi, yalnızca bir sanatçının icrası değil; bir halkın acısının, sürgününün ve direncinin yankısıdır.”

​“Her Kilam Bir Arşivdir”

​Romanın felsefi zeminini oluşturan dengbêjlik geleneği, Mertoğlu’nun kaleminde sadece bir müzik türü değil, yazılı olmayan bir tarih formu olarak karşımıza çıkıyor. Dengbêjlerin anlattığı hikâyelerin tanıklık değerine vurgu yapan yazar, “Her kilam bir arşivdir. Sürgünler, aşklar, katliamlar ve isyanlar bu sözlerle taşınır,” diyerek geleneğin toplumsal hafızadaki kritik rolüne dikkat çekiyor.

​Kadim Sözlü Hafızaya Saygı Duruşu

​Dengbêjin Dönüşü, hem Seyadê Şame’nin biyografik izlerini takip ediyor hem de okuru sözlü kültürün tarihsel katmanları arasında bir yolculuğa çıkarıyor. Eser, müzikal estetiğin ötesinde, bir halkın tarihini sözle nasıl muhafaza ettiğini anlatan bir “saygı duruşu” niteliği taşıyor.

​Ocak 2026 itibarıyla edebiyat dünyasıyla buluşan roman, özellikle kültürel bellek ve sözlü tarih üzerine çalışan okurlar için şimdiden dikkat çekici bir kaynak olarak görülüyor.

Haber : Cihat TOPRAK