Öğrenci Affı ve Üniversite Reform Paketi TBMM’den Geçti

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, üniversitelerle ilişiği kesilen binlerce öğrenciye geri dönüş yolunu açan ve yükseköğretim sisteminde kritik reformlar içeren 28 maddelik kanun teklifini kabul ederek yasalaştırdı. Çeşitli nedenlerle eğitimine ara vermek zorunda kalan öğrencilere ikinci bir şans sunan düzenleme; akademik etik yaptırımlarından emeklilik yaş sınırına kadar geniş bir yelpazede yeni kurallar getiriyor

Üniversiteye Dönüş Şartları ve Başvuru Takvimi

Genel Kurul’da kabul edilen “Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” uyarınca; hazırlık, ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyde öğrenim görürken kaydı silinen veya kendi isteğiyle okuldan ayrılan öğrenciler eğitime geri dönebilecek.

• Başvuru Süresi: Düzenlemenin Cumhurbaşkanı onayının ardından Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte 4 aylık başvuru süreci başlayacak.
• Askerlik Durumu: Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olan yükümlüler, terhis tarihlerinden itibaren 2 ay içinde başvuruda bulunabilecek.
• Eğitime Başlama: Başvurusu onaylanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında ders başı yapabilecek.
• Staj ve İntörnlük Tamamlama: Teorik derslerini bitirmesine karşın uygulamalı eğitim, staj veya intörnlük (stajyer hekimlik) aşamasını tamamlayamadığı için diploma alamayanlara da eksiklerini tamamlama imkânı tanınıyor.

Kimler Af Kapsamı Dışında?

Terör suçlarından, kasten öldürme, cinsel saldırı, çocuk istismarı, uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlardan mahkûm olanlar ile terör örgütleriyle iltisaklı/irtibatlı olduğu için ilişiği kesilenler ve sahte belgeyle kayıt yaptırdığı tespit edilenler aftan yararlanamayacak.

Akademik Etik ve Öğretim Üyelerine Yeni Düzenlemeler

Düzenleme yalnızca öğrenci affıyla sınırlı kalmayıp akademi dünyasına ilişkin önemli yaptırım ve esneklikleri de beraberinde getiriyor:

• Ismarlama Tez ve İntihale Ağır Ceza: Akademik kariyerde başkasına hazırlatılmış tez veya bilimsel çalışma kullananlar ile bu hizmeti ticari olarak sunan/aracılık edenlere meslekten çıkarma ve yüksek adli para cezalarını da içeren disiplin yaptırımları uygulanacak.
• 75 Yaş Sözleşme İmkanı: İhtiyaç duyulan branşlarda, üniversitenin talebi ve Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) onayı doğrultusunda öğretim üyeleri 75 yaşını geçmemek şartıyla 2’şer yıllık sözleşmelerle görev yapmaya devam edebilecek.

Komisyondaki Kritik Değişiklik ve Siyasi Yansımalar

Milli Eğitim Komisyonu’ndaki görüşmeler sırasında kanun teklifinde önemli bir esnetmeye gidildi. İlk taslakta daha önce çıkarılan öğrenci aflarından faydalanmış kişilerin kapsam dışı tutulması öngörülürken, verilen önergenin kabul edilmesiyle daha önceki aflardan yararlanan öğrencilerin de yeni haktan faydalanmasının önü açıldı.

İktidar ve Muhalefetin Değerlendirmeleri

• İktidar Kanadı: AK Parti ve MHP temsilcileri, pandemiden deprem felaketine, ekonomik zorluklardan sağlık sorunlarına kadar pek çok gerekçeyle eğitimi yarıda kalan vatandaşlara anayasal eğitim hakkı çerçevesinde ikinci bir fırsat sunulduğunu vurguladı.
• Muhalefet Kanadı: Muhalefet milletvekilleri ilkesel olarak af kararını desteklemekle birlikte, sorunun kökenine inilmesi gerektiğine dikkat çekti. Öğrencileri eğitimden koparan ekonomik ve sosyal koşulların düzeltilmesi gerektiği, dönemsel aflar yerine kalıcı yapısal çözümlere ihtiyaç duyulduğu ifade edildi.

Yasal Süreç Nasıl İşleyecek?

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen kanun maddeleri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulacak. Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte resmiyet kazanacak düzenleme sonrasında üniversiteler kendi başvuru takvimlerini ilan edecek.