Zerzevan Kalesi’nde 1800 Yıllık Roma Su Dağıtım Sistemi Keşfedildi

Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yer alan ve Roma İmparatorluğu döneminde stratejik bir askeri garnizon olarak kullanılan Zerzevan Kalesi‘ndeki kazı çalışmalarında, 1800 yıllık su dağıtım sistemi gün yüzüne çıkarıldı. Kale, aynı zamanda dünyada keşfedilen son Mithras Tapınağı‘na ev sahipliği yapmasıyla da dikkat çekiyor.

Kalenin kayalık tepesinde yer alan yerleşimde su kanalları, 54 su sarnıcı ve taş ocaklarından oluşan karmaşık bir sistem keşfedildi. Sistem, Roma döneminde askerlerin ve sivil halkın su ihtiyacını karşılamak için tasarlanmıştı.

Surların dışında yer alan kanallar, yerleşime sürekli su akışı sağlıyordu.

Yeraltı sarnıçları, özellikle kuşatma dönemlerinde hayati önem taşıyordu312.

Sistemin bir parçası olan sunu çanakları ve havuzlar, Mithras Tapınağı’ndaki dini törenlerde de kullanılıyordu.

Zerzevan Kalesi’nin Tarihsel Önemi

Asur dönemine (MÖ 882) kadar uzanan kale, Roma’nın doğu sınırındaki en önemli garnizonlarından biriydi6.

MS 3. yüzyılda genişletilen yerleşim, 1200 asker ve 400 sivilin yaşadığı bir şehir haline geldi12.

639 yılında İslam ordularının fethine kadar kesintisiz kullanıldı11.

UNESCO Yolundaki Kale

2020’de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi‘ne alınan Zerzevan Kalesi, kalıcı liste için hazırlıklarını sürdürüyor. Kazılarda ortaya çıkan Mithras Tapınağı, Roma’nın gizemli dinine dair en iyi korunmuş örneklerden biri olarak öne çıkıyor811.

Turizm ve Keşifler Devam Ediyor

Kale, yılda 600 bin ziyaretçi ağırlıyor ve 2025 sonunda 1 milyon ziyaretçi hedefleniyor11.

Arkeologlar, kalede henüz %10’u kazılan alanın altında 100’den fazla yapı olduğunu tahmin ediyor