Diyarbakır Dicle’de Kurşun Madenine Karşı Kitlesel Protesto

Diyarbakır’ın Dicle ilçesine bağlı Pirejmon ve Heridan kırsal mahallelerinde, Ölmez Doğu Madencilik Şirketi tarafından işletilen kurşun-çinko madenine karşı 25 Haziran 2025 tarihinde geniş katılımlı bir protesto eylemi düzenlendi. Bölgedeki maden faaliyetlerinin çevreye ve yerel halkın yaşamına verdiği zararlara dikkat çekmek amacıyla gerçekleştirilen eylem, yerel halk, sivil toplum örgütleri ve siyasi temsilcilerin yoğun katılımıyla gerçekleşti.

Eyleme Kimler Katıldı?

Protesto, Pîran Yaşam Savunma Kolektifi öncülüğünde düzenlenirken, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Diyarbakır İl Eşbaşkanı Gülşen Özer, DEM Parti Diyarbakır milletvekilleri Serhat Eren ve Mehmet Kamaç, Diyarbakır Barosu, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Amed Ekoloji Komisyonu, DEM Parti Diyarbakır Ekoloji Komisyonu, Pirejmon Derneği, Heridan Derneği, Ekoloji Derneği ve çeşitli sivil toplum örgütlerinin temsilcileri eyleme destek verdi.

Eylem ve Açıklamalar

Pirejmon mahallesinden maden sahasına doğru bir yürüyüş gerçekleştiren kalabalık, burada bir basın açıklaması yaptı. Diyarbakır Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu Başkanı Ahmet İnan, maden faaliyetlerinin 10 yılı aşkın süredir bölgede ciddi çevresel tahribatlara yol açtığını vurguladı. İnan, Ölmez Doğu Madencilik’in kurşun-çinko ocağının bölge ekosistemine ve yerel halkın yaşam alanlarına zarar verdiğini ifade etti.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Kamaç, konuşmasında doğa ve yaşamın korunmasının devletin temel görevlerinden biri olduğunu belirterek, “Maalesef her şeyin tersine yaşandığı bir ülkede, burada gördüğümüz gibi bir doğa talanıyla karşı karşıyayız. Eğer gelecekte sağlıklı bir toplum ve doğal bir yaşam istiyorsanız, ağacından böceğine kadar tüm canlıların yaşam hakkını esas alacaksınız. Maden şirketlerinin menfaatlerini korursanız, gelecekte yaşanabilir bir coğrafya bulamayacağız,” dedi. Kamaç, maden faaliyetlerinin bölgeye verdiği zararların gelecek nesillere telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğuracağına dikkat çekti.

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren ise, “Toprak zehirlenirse, yaşam da zehirlenir. Maden değil, yaşam istiyoruz,” diyerek maden faaliyetlerine karşı halkın tepkisini dile getirdi.

Hukuki Süreç ve Keşif

Eylem, maden faaliyetlerinin durdurulması için açılan iptal davasının keşif süreciyle aynı güne denk geldi. Diyarbakır Barosu ve Diyarbakır 4’üncü İdare Mahkemesi’nden oluşan bir heyet, bölgede incelemelerde bulundu ve davacıların beyanlarını dinledi. Ekoloji Derneği, Ölmez Madencilik’in proje alanını 50 kat büyütme planına karşı dava açıldığını ve bu keşfin bu süreç kapsamında gerçekleştiğini belirtti.

Yerel Halkın Endişeleri

Yerel halk, maden faaliyetlerinin köy evleri, mezarlıklar, su kaynakları ve ağaçlık alanları tehdit ettiğini ifade ediyor. Özellikle Ölmez Madencilik’in proje alanını genişletme planı, bölgedeki yaşam alanlarını ve ekosistemi daha da riske atacağı gerekçesiyle büyük tepki topluyor. Sosyal medyada paylaşılan bir gönderide, “Ölmez Madencilik, Dicle’de hayatı insanlara zehir etti,” ifadeleriyle halkın tepkisi dile getirildi.

Doğa Talanına Karşı Çağrı

Eylemde, “Xwezaya me xwebûna me ye” (Doğamız kimliğimizdir) sloganı öne çıkarken, yaşam savunucuları ve demokrasi güçleri, maden yasasının geri çekilmesi ve doğa talanının durdurulması için çağrıda bulundu.

Pirejmon ve Heridan mahallelerinde düzenlenen bu eylem, Diyarbakır’da çevre mücadelesinin önemli bir örneği olarak dikkat çekti. Yerel halk, sivil toplum örgütleri ve siyasi temsilciler, maden faaliyetlerinin doğaya ve yaşam alanlarına verdiği zararlara karşı birleşerek, sürdürülebilir bir çevre ve yaşanabilir bir gelecek için mücadele etme kararlılığını ortaya koydu. Hukuki süreç ve kamuoyu baskısının, maden faaliyetlerinin geleceği üzerinde nasıl bir etki yaratacağı ise önümüzdeki dönemde daha net bir şekilde ortaya çıkacak.