Zeytinyağı ve Daha Fazlasında Hile Tespit Edildi

Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını koruma misyonu doğrultusunda gıda ürünlerinde gerçekleştirdiği denetimlerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmaya devam ediyor. Bakanlık, 28 Mayıs 2025 tarihinde “Taklit ve Tağşiş Yapılan Gıdalar” listesini güncelleyerek, tüketicilerin sağlığını tehdit eden ve sahtecilik içeren ürünleri resmi internet sitesi guvenilirgida.tarimorman.gov.tr üzerinden duyurdu. Güncellenen listede, özellikle zeytinyağı gibi yaygın tüketilen ürünlerde tespit edilen hileler dikkat çekiyor.

Denetimlerde Hangi Ürünlerde Hile Tespit Edildi?

Bakanlığın yaptığı denetimlerde, gıda ürünlerinde taklit ve tağşiş (bir ürünün içeriğine farklı maddeler karıştırılarak sahte veya yanıltıcı şekilde piyasaya sürülmesi) yapıldığı kesinleşen ürünler kamuoyuyla paylaşıldı. 28 Mayıs 2025 tarihli güncellemeye göre, zeytinyağlarında tohum yağı karıştırıldığı tespit edildi. Örneğin, İstanbul Bayrampaşa’da faaliyet gösteren Fatma Kahraman adlı firmaya ait “Lux Ayvalık” markalı, 0101 parti numaralı 5 litrelik naturel sızma zeytinyağında tohum yağı bulunduğu belirlendi. Ayrıca, daha önce de SSC Grup Tarım gibi firmaların zeytinyağlarında benzer hileler tespit edilmiş, bu ürünlerin Hepsiburada ve Trendyol gibi platformlarda satışta olduğu ortaya çıkmıştı.

Zeytinyağının yanı sıra, listede et ve et ürünleri, süt ürünleri, bal, baharatlar, çikolata ve alkolsüz içecekler gibi geniş bir yelpazede hileli ürünler yer aldı. Öne çıkan uygunsuzluklar arasında şunlar bulunuyor:

• Et Ürünleri: Dana kıyma ve köfte gibi ürünlerde kanatlı eti, at ve eşek eti gibi tek tırnaklı hayvan etlerinin tespit edilmesi. Örneğin, Köfteci Yusuf’un köfte ve dana eti dönerinde domuz eti bulunduğu iddia edilmiş, ancak firma bu iddiaları yalanlayarak analiz süreçlerinde teknik hatalar olduğunu savunmuştu.
• Süt Ürünleri: Manda yoğurdunda manda sütüne rastlanmaması ve peynirde natamisin (E-235 kodlu koruyucu madde) gibi gıdada kullanımı uygun olmayan maddelerin bulunması.
• Baharatlar: Acı kırmızı biber ve sumakta gıdada kullanılması yasak olan boya maddeleri.
• Bal ve Çikolata: Balda ve bitter çikolatada ilaç etken maddesi bulunması.
• İçecekler: Ginsengli ve kahve aromalı gazlı içeceklerde ilaç etken maddesi.

Bakanlığın Yeni Sistemi: Anlık ve Şeffaf Paylaşım

Tarım ve Orman Bakanlığı, 2 Ekim 2024 tarihinden itibaren taklit ve tağşiş listelerini anlık olarak guvenilirgida.tarimorman.gov.tr adresi üzerinden paylaşmaya başladı. Bakan İbrahim Yumaklı, bu yeni sistemle daha önce uzun süren bürokratik süreçlerin yerine, tüketicilere hızlı ve şeffaf bilgi sunmayı amaçladıklarını belirtti. 28 Mayıs 2025 itibarıyla, sağlığı tehlikeye düşüren ürün sayısı 226’ya, taklit ve tağşiş yapılan ürün sayısı ise 1456’ya yükseldi.

Bakanlık, denetimlerin yanı sıra tüketicilerin CİMER, ALO 174 Gıda Hattı ve WhatsApp (0 501 174 01 74) üzerinden yaptığı ihbarların da bu süreçte önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Tüketicilerin şüpheli durumlarda bu kanalları kullanarak ihbarda bulunmaları teşvik ediliyor.

Tüketicilere Öneriler

Bakanlık, güvenilir gıda tüketimi için şu önerilerde bulunuyor:

• Ambalajlı ve etiketli gıdalar tercih edilmeli, ambalajı yırtılmış veya bozulmuş ürünler satın alınmamalı.
• Hayvansal gıdalarda Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen işletme onay numarasının bulunduğu “tanımlama işareti” aranmalı.
• Çiğ süt kaynatılmadan tüketilmemeli, salamura işleminden geçmemiş veya olgunlaştırılmamış peynirlerden uzak durulmalı.
• Etlerin kendine has koku, renk ve görünümüne dikkat edilmeli, mühürlü olmaları kontrol edilmeli.

Bakanlığın Çalışmaları ve Hedefleri

Tarım ve Orman Bakanlığı, 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile 17 Aralık 2011 tarihli Gıda ve Yemin Resmi Kontrolüne Dair Yönetmelik kapsamında, taklit ve tağşiş yapan firmaların isimlerini, ürün adlarını, markalarını ve parti/seri numaralarını kamuoyuyla paylaşma yetkisine sahip. Bu uygulama, hem tüketici sağlığını korumayı hem de gıda sektöründe haksız rekabetin önüne geçmeyi hedefliyor.

Bakanlık, “Tarım Cebimde” uygulaması üzerinden işletmelerin denetim geçmişine erişim sağlanabileceğini ve tüketicilerin bu uygulamayı kullanarak gıda güvenilirliğini sorgulayabileceğini belirtiyor.