16. yüzyılda yapılan Kasım Bey Kümbetleri restore ediliyor

Diyarbakır’ın Eğil İlçesinde bulunan tarihi Kümbetler, aslına uygun olarak restore edilecek. Eğil Belediyesince hazırlanan, Kasım Bey Kümbetleri Rölöve Restitüsyon ve Restorasyon Projesi ile 16. Yüzyılda yapılan Kümbetler, Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü ile imzalanan protokol çerçevesinde, aslına uygun olarak restore edilip turizme kazandırılacak.

İlçeye bağlı olan Kalkan Mahallesi’nin yüz metre doğusunda, Eğil – Diyarbakır karayolu üzerinde ufak bir tepenin üstünde büyük ölçüde harap olmuş halde bulunan iki kümbete, yöre halkı tarafından “Kasım Bey Kümbeti” deniliyor.

Adı geçen kümbetlerden altıgen olanının, Osmanlı dönemi Eğil Beylerinden Kasım Bin Şah Mehmet Bey’e ait olduğu kesin ise de, sekizgen olanın sahibi tam olarak belli olmayıp kimi kaynaklarda Eğil Beylerinden Cafer Bey Bin Kasım Bey’e, kimi kaynaklarda ise Murat Bey Bin İsa Bey’e ait olduğu belirtilmektedir.

Kasım Bey’in 16. yüzyılda, Kanuni Sultan Süleyman ve Yavuz Sultan Selim dönemlerinde yaşadığı, Diyarbakır Eğil’de hükümran olduğu ve Akkoyunlu Devleti ile dostluk bağı kurduğu rivayet ediliyor. Yine tarih bilgilerine göre, Şah İsmail Diyarbakır’a saldırdığında Kasım Bey Şah’a itaat etmeyerek, İran serdarı olan Han Muhammed’in saldırılarına uğradı.

Hükümdarlık merkezi olan Eğil’in düşmesi üzerine, Yavuz Sultan Selim’e iltica ettiği, Sultan kendisine yardım ederek, ünlü Çaldıran Savaşı’ndan sonra Eğil’i tekrar ona bıraktığı, bunun üzerine Kasım Bey’in, Osmanlı Devleti’ne bağlılığını ve sadakatini hep koruduğu ve vefat ettiğinde de Eğil’e bağlı Şerbetin (Kalkan) Mahallesi’nde toprağa verildiği bilinmektedir.
Eğil Kaymakamı ve Belediye Başkan Vekili İdris Arslan, Kümbetlerin 16. yüzyılda yapıldığını ve zaman içinde tahribata uğrayarak harabe haline geldiğini belirtti. Eğil Kaymakamı ve Belediye Başkan Vekili Arslan, “Hazırlanan projeye her zamanki gibi Sayın Valimiz Münir Karaloğlu destek verdi ve proje maliyetinin yüzde 50 sini üstlendi. Bu nedenle de kendisine şükranlarımı sunuyorum. Tarihi ve kültürel mirası korumak, yıpranmaya yüz tutmuş yapıları sağlamlaştırarak gelecek nesillere aktarmak adına, çalışmalara devam edeceğiz” dedi.

Cihat TOPRAK