Roboski Katliamı’nın 14. Yılı

28 Aralık 2011 tarihinde Şırnak’ın Uludere ilçesine bağlı Roboski (Ortasu) köyünde, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) ait savaş uçaklarının bombardımanı sonucu 17’si çocuk 34 sivilin hayatını kaybetmesinin üzerinden tam 14 yıl geçti. Bugün, katliamın yıl dönümünde aileler ve hak savunucuları bir kez daha adalet talebiyle mezar başında bir araya gelirken, hukuki süreçte yaşanan “cezasızlık zırhı” uluslararası bir boyuta taşınmış durumda.

O Gece Ne Oldu? İşin Aslı Nedir?

28 Aralık 2011 gecesi, Irak sınırından Türkiye’ye mazot ve gıda maddesi getiren bir grup köylü, insansız hava araçları (İHA) tarafından tespit edildi. Gruptakilerin “terörist” olduğu şüphesiyle verilen emir doğrultusunda F-16 savaş uçakları bölgeyi bombaladı.

• Mağdurlar: Hayatını kaybeden 34 kişinin büyük bir kısmı aynı aileye mensup çocuklardan oluşuyordu.
• Resmi Savunma: Dönemin hükümet ve askeri yetkilileri, olayın bir “operasyon kazası” olduğunu ve istihbarat hatasından kaynaklandığını savundu.
• İstihbarat Tartışması: MİT ve TSK arasında istihbaratın kaynağına dair uzun süreli bir polemik yaşandı. MİT, gruba dair yanıltıcı bilgi vermediğini savunurken; Genelkurmay, bombardıman kararında istihbaratın kritik rol oynadığını belirtti.

Hukuki Süreç: Bir Labirentten Diğerine

Roboski davası, Türkiye hukuk tarihinin en çok tartışılan “usul” tartışmalarına sahne oldu.

1. Askeri Savcılık (2014): “Kaçınılmaz hata” gerekçesiyle takipsizlik kararı verildi.
2. Anayasa Mahkemesi (AYM) – 2016: Ailelerin başvurusu, avukatların belgeleri 2 gün geç teslim etmesi gibi “usul eksiklikleri” gerekçe gösterilerek reddedildi.
3. AİHM (2018): Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de iç hukuk yollarının usulüne uygun tüketilmediği gerekçesiyle başvuruyu kabul edilemez buldu.
4. Güncel Durum (2025): Davayı takip eden avukatlar ve hak örgütleri, dosyayı Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komisyonu’na taşıdı. BM’nin davayı “usul” engeline takılmadan esastan incelediği ve Türkiye’nin savunmalarını aldığı biliniyor. Nihai kararın 2026 yılı içinde açıklanması bekleniyor.

Siyasi ve Dünyadan Tepkiler

• Muhalefet ve Bölge Siyaseti: DEM Parti (eski HDP) ve CHP, Roboski’yi “kanayan bir yara” olarak tanımlıyor. Bugün yapılan anmalarda, “Helalleşmek için önce adaletin sağlanması gerektiği” vurgulandı. DEM Parti milletvekilleri, TBMM kürsüsüne 34 karanfille çıkarak cezasızlık politikasını protesto etti.
• Uluslararası Hak Örgütleri: Amnesty International (Uluslararası Af Örgütü) ve Human Rights Watch, Roboski’yi Türkiye’deki “cezasızlık rejiminin” en somut örneği olarak raporlamaya devam ediyor.
• Ailelerin Durumu: Geçen 14 yılda, adalet arayan aileler hakkında çok sayıda dava açıldı, para cezaları verildi ve aile üyeleri (örneğin Ferhat Encü) defalarca gözaltına alındı.

Roboski davası bugün sadece 34 insanın ölümüyle ilgili bir dosya değil; Türkiye’nin geçmişle yüzleşme, yargı bağımsızlığı ve insan hakları karnesinin en kritik maddelerinden biri haline gelmiş durumda. Ailelerin tek bir talebi var: “Sorumluların tespit edilmesi ve bağımsız mahkemelerce yargılanması.”