Altan Tan’dan Ezber Bozan Kadayıf Çıkışı: “Asıl Sahipleri Diyarbakırlı Ermenilerdir!”

Diyarbakır ile Bingöl arasında süregelen “Kadayıf kimin?” polemiğine eski milletvekili Altan Tan’dan ezber bozan bir açıklama geldi. Tan, 1869 nüfus sayımına atıfta bulunarak kadayıfın asıl sahiplerinin şehrin kadim halkları olduğunu savundu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın, “Kadayıfı yapanların yüzde 100’ü Bingöllüdür” açıklamasıyla alevlenen tartışmaya, araştırmacı-yazar Altan Tan tarihi bir perspektifle dahil oldu. Tan, bugün Bingöllü ustaların elinde hayat bulan kadayıfın kökeninin Diyarbakır’ın yerli Ermeni ve Süryani cemaatlerine dayandığını belirtti.

“Şehrin Yüzde 53’ü Gayrimüslimdi”

Altan Tan, tartışmaları dindirecek iddialarını Osmanlı İmparatorluğu’nun 1869 yılındaki resmi nüfus sayımına dayandırdı. O dönemdeki demografik yapının mutfak kültürünü doğrudan etkilediğini vurgulayan Tan, şu ifadeleri kullandı:

“Osmanlı’nın 1869 nüfus sayımında Diyarbakır şehir merkezinin nüfusu 22 bin küsurdur. Bunun yüzde 53’ü gayrimüslimdir. Kadayıf onlara aittir. Esas bu işi yapanlar Diyarbakır’ın eski yerli Ermenileridir. Ermeniler de Süryaniler de bu şehrin has evlatlarıdır.”

Ustalık Mirası: Çıraklıktan Patronluğa

Tan, Bingöllülerin kadayıf sektöründeki bugünkü hakimiyetini reddetmiyor ancak bu durumun bir “miras devri” olduğunu savunuyor. Tarihsel süreçte Diyarbakır’ın yerli ustalarının yanında yetişen Bingöllülerin (özellikle Güzeldere köylülerinin), zanaatı ustalıkla devraldığını ve ticari bir başarıya dönüştürdüğünü ifade ediyor.

Tescil Diyarbakır’da, Üretim Bingöllülerde

Tartışmanın odağındaki kadayıf, 2017 yılında “Diyarbakır Burma Kadayıfı” adıyla coğrafi işaret alarak tescillenmişti. Ancak Tan’ın çıkışı, konuyu bir “şehir rekabetinden” çıkarıp “kültürel miras” zeminine taşıdı.

Kadayıf Tartışmasının Kısa Özeti:

“Kavga Gereksiz, Miras Ortak”

Altan Tan, Bingöl ile Diyarbakır arasındaki gerilimin yersiz olduğunu belirterek, bir kentin kültürünün o kentte yaşayan tüm halkların ortak emeğiyle oluştuğunu hatırlattı. Tan’a göre, kadayıfın Diyarbakır markası altında tüm dünyaya tanıtılması asıl hedef olmalı.