Gıda Enflasyonu Liginde “Zirve” Yarışı: Türkiye Dünya Beşincisi Oldu

Türkiye, 2025 yılı sonu itibarıyla yıllık gıda enflasyonunda dünya genelindeki “kötü gidişat” sıralamasında ilk 5 ülke arasına girdi. Güney Sudan ve İran gibi kriz bölgeleriyle aynı ligde yer alan Türkiye, gıda fiyat artışlarında Arjantin’i bile geride bıraktı.

Trading Economics tarafından derlenen ve 2025 yılı verilerini kapsayan son rapora göre, Türkiye yıllık %28,31‘lik gıda fiyat enflasyonu ile dünyada en yüksek gıda enflasyonuna sahip 5. ülke oldu. Vatandaşın mutfağındaki yangın, istatistik tablolarında Türkiye’yi savaş ve derin ekonomik kriz yaşayan ülkelerin hemen yanına konumlandırdı.

Rakamlar Ne Söylüyor?

Yayınlanan “Yıllık Gıda Enflasyonunda Dünyadaki Yerimiz (2025)” tablosu, Türkiye’deki gıda fiyat artışının küresel normlardan ne kadar ayrıştığını gözler önüne seriyor. Listenin zirvesinde %106 ile iç savaşın pençesindeki Güney Sudan yer alırken, onu %57,90 ile ambargo altındaki İran takip ediyor.

Türkiye’nin dünya sıralamasındaki yeri ve “rakipleri” şöyle:

1. Güney Sudan: %106,00
2. İran: %57,90
3. Malavi: %30,10
4. Haiti: %29,70
5. TÜRKİYE: %28,31

Bu veriler, Türkiye’nin %28,31’lik oranla Malavi ve Haiti gibi az gelişmiş veya siyasi istikrarsızlık yaşayan ülkelerle benzer bir ekonomik tablo çizdiğini gösteriyor.

Tarihi Kırılma: Arjantin Bizi “İyi Anlamda” Geçti

Tablonun en dikkat çekici detayı ise Arjantin ile ilgili. Yıllardır hiperenflasyon ile mücadele eden ve listelerin zirvesinden inmeyen Arjantin, uyguladığı sıkı ekonomik politikalarla gıda enflasyonunu %28,20 seviyesine çekerek Türkiye’nin (kıl payı da olsa) altına indi.

Arjantin 7. sıraya gerilerken, Türkiye’nin gıda enflasyonunda Arjantin’i sollaması, ekonomistler tarafından yapısal sorunların derinleştiğinin en net göstergesi olarak yorumlanıyor.

Gıda Fiyatları Neden Düşmüyor?

Türkiye’nin küresel gıda fiyatları düşerken veya sabit kalırken ayrışmasının ve “Şampiyonlar Ligi”nde kalmasının arkasında yatan temel nedenler şunlar:

• Tarımsal Girdi Maliyetleri: Gübre, mazot, tohum ve ilaç gibi temel girdilerin büyük oranda ithalata dayalı olması, döviz kurundaki en ufak bir hareketliliğin doğrudan raf fiyatlarına yansımasına neden oluyor.
• Üretimden Kopuş ve İklim Krizi: Kuraklık ve plansız üretim nedeniyle arzda yaşanan sıkıntılar fiyatları yukarı çekiyor. Çiftçinin üretimden çekilmesi, arz açığı yaratıyor.
• Tarladan Sofraya Fiyat Farkı: Lojistik maliyetleri ve tedarik zincirindeki aracı sayısının fazlalığı, ürünün tarladan markete gelene kadar fiyatının katlanmasına yol açıyor.
• Yapısal Sorunlar: Tarım politikalarındaki istikrarsızlık ve uzun vadeli planlama eksikliği, gıda enflasyonunu “yapışkan” hale getiriyor.

OECD ve G20 İçinde Durum Daha Vahim

Dünya genelinde 5. sırada yer alan Türkiye, kendi ekonomik klasmanındaki ülkelerle kıyaslandığında durum daha da çarpıcı hale geliyor. OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ve G20 ülkeleri arasında Türkiye, gıda enflasyonunda açık ara liderliğini koruyor. Gelişmiş ekonomilerde gıda enflasyonu tek haneli rakamlarda seyrederken, Türkiye’deki %28’lik oran, alım gücündeki erimenin temel sebebi olmaya devam ediyor.

“Alarm Zilleri Çalıyor”

Ekonomistler, 2026 yılına girerken bu tablonun bir uyarı niteliğinde olduğunu belirtiyor. Enflasyonla mücadelede baz etkisinin ötesine geçilerek, tarımsal reformların hayata geçirilmemesi durumunda, Türkiye’nin bu ligde kalıcı olabileceği uyarısında bulunuluyor.