İSRAİL İRAN’I VURDU – ORTA DOĞU’DA GERİLİM TIRMANIYOR

İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı bir hava saldırısı başlattığı bildirildi. Saldırılar, İran’ın nükleer tesislerini ve askeri altyapısını hedef alan “hassas ve planlı” bir operasyon olarak tanımlanıyor. Bu gelişme, Orta Doğu’da zaten kırılgan olan dengeleri sarsarak bölgesel bir çatışma riskini artırdı. İşte son bilgiler ışığında detaylar:

Saldırının Detayları

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), operasyonda 150’den fazla savaş uçağı, insansız hava araçları (İHA) ve hassas güdümlü füzeler kullanıldığını duyurdu. Hedefler arasında:

• Natanz Nükleer Tesisi (İsfahan): İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin merkezi.
• Askeri Üsler: Devrim Muhafızları’na ait karargâhlar ve füze üretim tesisleri.
• Hava Savunma Sistemleri: İran’ın radar ve füze bataryaları.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, operasyonun İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesini “ciddi şekilde sekteye uğratmayı” amaçladığını belirtti. IDF Sözcüsü, ikinci dalga saldırıların devam ettiğini ve İran’ın batısındaki stratejik hedeflere odaklanıldığını açıkladı.

İran’ın İlk Tepkileri ve Kayıplar

İran devlet medyası, Tahran ve İsfahan’daki sivil yerleşim bölgelerinin de vurulduğunu, en az 10 sivilin hayatını kaybettiğini ve onlarca kişinin yaralandığını bildirdi. Natanz Nükleer Tesisi’nin ağır hasar gördüğü, bazı kritik ekipmanların kullanılamaz hale geldiği doğrulandı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan üst düzey bir komutanın hayatını kaybettiği iddia edilirken, Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri’nin durumuna dair çelişkili bilgiler geldi. İran resmi kaynakları, Bakıri’nin hayatta olduğunu ve misilleme planlarını koordine ettiğini öne sürdü. İran Lideri Ayetullah Ali Hamaney, “İsrail bu saldırının bedelini ağır ödeyecek” diyerek misilleme sinyali verdi.

İran’dan Karşı Hamle

İran, İsrail’e yaklaşık 80 İHA ve birkaç balistik füze fırlattığını duyurdu. İsrail, bu saldırıların çoğunun Ürdün ve Suriye hava sahasında imha edildiğini bildirdi. İran’ın Kum kentinde Cemkeran Camii’ne kırmızı “intikam bayrağı” çekildi; bu, İran’da savaş veya misilleme ilanı olarak yorumlanıyor. İran, BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı.

Uluslararası Tepkiler

• ABD: Beyaz Saray, İsrail’in operasyonu hakkında bilgilendirildiğini ancak doğrudan katılmadığını açıkladı. ABD, İsrail’in “meşru müdafaa” hakkını desteklediğini belirtti.
• Türkiye: Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı kınayarak, “İsrail’in bu pervasız adımı bölgeyi kaosa sürüklüyor” açıklaması yaptı.
• Avrupa Birliği: AB Dış İlişkiler Temsilcisi Josep Borrell, tarafları itidale çağırdı ve nükleer tesislerin hedef alınmasının uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı.
• Rusya ve Çin: Her iki ülke, saldırıyı “provokasyon” olarak nitelendirerek İran’ın egemenliğine saygı duyulması gerektiğini belirtti.

Bölgedeki Yansımalar

• Hava Sahası Kapanışı: İran, Irak ve Ürdün hava sahalarını sivil uçuşlara kapattı. Petrol fiyatları, saldırının ardından %3 yükseldi.
• İsrail’de Hazırlık: İsrail, olası misillemelere karşı hava savunma sistemlerini güçlendirdi ve Tel Aviv’de sirenler çaldı.
• Suriye ve Lübnan: İsrail’in eş zamanlı olarak Suriye’deki İran destekli hedefleri vurduğu, Hizbullah’ın da alarma geçtiği bildirildi.

Arka Plan ve Analiz

Saldırı, İran’ın Ekim 2024’te İsrail’e düzenlediği füze saldırılarına misilleme olarak görülüyor. İsrail, İran’ın nükleer programının “varoluşsal bir tehdit” oluşturduğunu savunuyor. Analistler, operasyonun ABD’de 20 Ocak 2025’te başlayacak yeni yönetim öncesi gerçekleştirildiğini ve Netanyahu’nun iç politikada güç kazanmayı hedeflediğini öne sürüyor.

Ne Bekleniyor?

İran’ın misilleme hazırlıkları, Hizbullah ve diğer vekil güçlerin olası tepkileriyle birleştiğinde, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riski artıyor. Uluslararası toplum, gerilimi düşürmek için diplomatik kanalları devreye soksa da, tarafların sert açıklamaları bu çabaları zorlaştırıyor.