Beşar Esad rejiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesiyle Suriye’de başlayan yeni dönemin üzerinden yaklaşık bir yıl geçti. Yeni yönetim, bu süre zarfında hem içeride hem de uluslararası alanda önemli adımlar attı. Bu gelişmelerin en çarpıcı detayları, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani’nin Suudi Arabistan’a ait İngiltere merkezli Al Majalla dergisine verdiği röportajda ortaya çıktı.

Rusya ile Kritik Babü’l Hava Pazarlığı

Bakan Şeybani, röportajda rejim değişikliğinin hemen öncesinde, muhaliflerin Şam’a ulaşmasından sadece 48 saat önce, Babü’l Hava Sınır Kapısı‘nda üst düzey Rus yetkililerle gerçekleştirdiği kritik görüşmelerin perde arkasını anlattı.

Şeybani, Rusları Esad rejiminden desteği çekmeye ikna eden anahtar cümleyi şu şekilde aktardı:

“Esad rejimini devirmek, Rusya’nın Suriye’den ayrılmak zorunda olduğu anlamına gelmez.”

Bu stratejik hamle, Moskova’nın çıkarlarının korunacağı mesajını vererek Rusların geri çekilmesini sağladı ve bunun sonucunda Esad ordusu dağıldı. Şeybani, Rusya’nın Suriye’deki önemli askeri üsleri olan Hmeymim ve Tartus’un durumunun da Moskova’nın çıkarları ve Suriye’nin öncelikleri gözetilerek yeniden tanımlandığını ifade etti.

Bakan Şeybani, bu görüşmelerin Türkiye üzerinden yapılmadığını özellikle vurgulayarak, o dönemde yayınladıkları bir bildirinin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından okunduğunu ve olumlu karşılandığını belirtti.

Yeni Suriye hükümeti, bu süreçle birlikte Rusya ile devrik rejim arasında yapılan eski anlaşmaları kabul etmediklerini ve bu anlaşmaların askıya alındığını da farklı platformlarda duyurdu.

Terör Listesinden BM Güvenlik Konseyi’ne: Uluslararası Dönüşüm

Suriye’deki değişimin uluslararası alandaki yansıması ise baş döndürücü oldu. Bir yıl öncesine kadar uluslararası terör listelerinde yer alan ve hiçbir devlet tarafından tanınmayan şimdiki Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın, bugün BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesinin liderleriyle görüşmesi dünya gündemine oturdu.

Ancak Dışişleri Bakanı Şeybani, bu duruma şaşırmadığını dile getirdi. Şeybani, yeni yönetimin dış ilişkiler vizyonunun temelini, 2018’den beri süren bir çalışma ile attıklarını belirtti:

“Gelecekte Suriye’nin nasıl görünmesi gerektiğine ve o kapıyı açacak anahtarların neler olduğuna dair bir vizyonumuz zaten vardı.”

Şeybani, Suriye’nin artık dünyadan kopuk bir ada olamayacağını vurgulayarak, eski rejimin bıraktığı “şantaj diplomasisi” mirasını temizleyerek, ulusal çıkarları koruyan bir diplomasi anlayışını ilk savunma hattı olarak belirlediklerini ifade etti.

Yeni Suriye’nin Vizyonu

Yeni hükümetin yol haritası, iç ve dış politikada önemli başlıkları içeriyor:

• Ulusal Diyalog: Suriye halkının nasıl bir devlet ve yönetim istediğini belirlemek üzere ulusal diyalog çerçevesinde tüm Suriyelilerin bir araya geleceği.
• Komşu Ülkelerle İlişkiler: Özellikle Türkiye ile ilişkileri en iyi düzeyde tutma isteği ve Arap dünyası ile küresel arenada daha etkin bir rol alma hedefi.
• Yaptırımlar: Eski rejime uygulanan ekonomik yaptırımların kaldırılması için diplomatik girişimler.
• İsrail Politikası: Yeni yönetimin İsrail’e karşı düşmanca bir niyeti olmadığını, Suriye’nin önceliğinin yeniden inşa olduğunu belirtmesi.