ABD, HTŞ’yi Terör Listesinden Çıkardı

ABD Dışişleri Bakanlığı, Beşar Esad rejiminin 2024 yılında düşmesinin ardından Washington’un savaş sonrası Suriye politikasında önemli bir değişikliğe imza atarak, Heyet Tahrir eş-Şam’ı (HTŞ) “yabancı terör örgütü” listesinden çıkardı. Bu karar, Suriye’de yeni dönemin siyasi dinamiklerini şekillendirecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

HTŞ’nin Terör Listesinden Çıkarılması

7 Temmuz 2025 tarihinde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun imzasıyla yayınlanan resmi belgede, “El Nusra Cephesi olarak da bilinen HTŞ’nin, ‘Yabancı Terör Örgütü (FTO)’ listesinden çıkarıldığı” açıklandı . Kararın, ABD Adalet Bakanı ve Hazine Bakanı ile istişare edilerek alındığı ve Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası’nın 219. maddesi uyarınca HTŞ’nin terör örgütü olarak tanınmasına ilişkin önceki kararın yürürlükten kaldırıldığı belirtildi .

HTŞ, Mayıs 2018’de bir dönem El Kaide’ye bağlı Nusra Cephesi ile olan bağlantısı nedeniyle ABD’nin “yabancı terör örgütleri” listesine alınmıştı . Örgüt, 29 Ocak 2025 günü Suriye’nin başkenti Şam’da gerçekleştirilen bir törende, Suriye’deki diğer silahlı gruplarla birlikte resmen feshedilmişti .

ABD’nin Suriye Politikasındaki Değişim

HTŞ’nin terör listesinden çıkarılması, ABD’nin Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldırmasıyla başlayan politika değişikliğinin bir devamı niteliğinde. ABD Başkanı Donald Trump, 30 Haziran’da, ABD’nin Suriye’ye yaptırımlarını sonlandıran başkanlık kararnamesini imzalamıştı . Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, bu hamlenin “istikrar ve barışa giden yolu” destekleme amaçlı olduğu belirtilmişti .

24 Mayıs 2025’te ise ABD Hazine Bakanlığı, Beşar Esad döneminde Suriye’ye uygulanmaya başlanan mali yaptırımların kaldırıldığını duyurmuştu . Hazine Bakanı Scott Bessent kararı, “Suriye barış içinde istikrarlı bir ülke olma yolunda çalışmaya devam etmeli. Bugünkü kararların ülkeyi parlak, müreffeh ve istikrarlı bir geleceğe taşımasını umuyoruz” sözleriyle açıklamıştı .

Yeni Suriye Yönetimi ve HTŞ’nin Dönüşümü

Beşar Esad rejiminin düşmesinin ardından HTŞ lideri Ahmed eş-Şara, Suriye’nin devlet başkanı olarak duyurulmuştu . ABD Başkanı Joe Biden, Esad rejiminin düşüşünü “tarihi bir fırsat” ancak aynı zamanda bir “risk dönemi” olarak tanımlamıştı .

HTŞ lideri Ebu Muhammed El Colani (Ahmed eş-Şara), Esad hükümetinin devrilmesinden saatler sonra Emevi Camii’nde yaptığı konuşmada, kazandıkları zaferi “yeni bir sayfa” olarak nitelendirmiş ve kapsayıcılık mesajları vermişti . Sünni bir örgüt olan HTŞ, Nusayri olan Beşar Esad’ın devrildiği; Hristiyan, Dürzi, Şii ve İsmaililer’in de yaşadığı Suriye’de farklı gruplara yönelik uzlaştırıcı bir söylem benimsemişti .

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik İletişim Danışmanı John Kirby, HTŞ ve lideri Colani’nin ideolojik bir dönüşümden geçtiğini söylemek için henüz erken olduğunu belirtmiş, ancak “Colani, kapsayıcı olma, azınlıklara ya da diğer gruplara zulmetmeme konusunda doğru şeyleri söylüyor” ifadelerini kullanmıştı .

Bölgesel ve Uluslararası Tepkiler

ABD’nin HTŞ’yi terör listesinden çıkarma kararı, bölgede karmaşık tepkilere yol açtı. Türkiye, 2018’de HTŞ’yi terör örgütü olarak tanımlamıştı [citation:49-50]. Ancak son dönemde Arap ülkelerinin Şam yönetimiyle ilişkileri normalleştirme çabaları dikkat çekiyor .

Reuters analizine göre, “Batı ülkeleri Beşar Esad’a karşı mesafesini korurken ABD’nin müttefiki de olan Arap ülkeleri, Şam’la ekonomik ve diplomatik ilişkileri geliştirmeye yavaş da olsa başladı” . Ürdün Kralı 2. Abdullah’ın Esad’la son 10 yılda ilk kez bir telefon görüşmesi yapması, bu yakınlaşmanın somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor .

Ekonomik ve Güvenlik Boyutu

ABD’nin yaptırımları kaldırması ve HTŞ’yi terör listesinden çıkarması, Suriye ekonomisinin yeniden inşası için önemli adımlar olarak değerlendiriliyor. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani, ABD’nin yaptırımları kaldırmasının “ekonomik iyileşmenin önündeki engeli kaldıracağını” ve ülkeyi uluslararası topluma açacağını ifade etmişti .

Ancak uzmanlar, Suriye’de istikrarın sağlanması için HTŞ’nin azınlıklara yönelik politikalarının ve terörle mücadele çabalarının yakından izlenmesi gerektiği konusunda uyarıyor. ABD, muafiyetin devamı için Şam yönetiminin etnik ve dini azınlıkların güvenliğini ve terör örgütleriyle mücadeleyi garanti etmesini şart koştuğunu açıklamıştı .

ABD’nin HTŞ’yi terör listesinden çıkarma kararı, Suriye’de yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor. Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından şekillenen bu yeni süreç, hem Suriye iç politikası hem de bölgesel denklemler açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Ancak HTŞ’nin geçmişi ve Suriye’nin karmaşık etno-dini yapısı, bu sürecin sorunsuz ilerleyeceği konusunda şüpheleri de beraberinde getiriyor. Uluslararası toplumun, Suriye’de kalıcı barış ve istikrarın sağlanması için yeni yönetimi hem desteklemesi hem de denetlemesi bekleniyor.