Leman’ın Karikatürü Ortalığı Karıştırdı: Beyoğlu’da Olaylı Gece

Haftalık mizah dergisi Leman’ın 26 Haziran 2025 tarihli sayısında yayımlanan bir karikatür, Hazreti Muhammed ve Hazreti Musa’nın tasvir edildiği iddialarıyla büyük bir tartışma ve toplumsal gerginlik yarattı. Karikatürün sosyal medyada yayılmasıyla birlikte İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde protestolar patlak verdi, dergi binasına saldırılar düzenlendi ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldı. Olaylar, İstanbul Valiliği’nin metro ve füniküler hatlarını kapatma kararı almasına ve Beyoğlu Kaymakamlığı’nın ilçede tüm açık alan etkinliklerini bir gün süreyle yasaklamasına yol açtı.

Karikatürün İçeriği ve Tepkiler

Leman Dergisi’nin 26 Haziran 2025 tarihli sayısında yer alan karikatürde, bombalanan bir şehir üzerinde iki karakterin “Selamün Aleyküm, ben Muhammed” ve “Aleyhem Şalom, ben de Musa” diyerek selamlaştığı bir sahne tasvir ediliyor. Karikatür, sosyal medyada hızla yayılarak bazı kesimler tarafından Hazreti Muhammed ve Hazreti Musa’nın alaycı bir şekilde karikatürize edildiği şeklinde yorumlandı. Bu durum, özellikle dini hassasiyetleri olan gruplar arasında büyük tepkiye neden oldu. İslam’da peygamber tasvirinin yasak olması, karikatürün “dini değerlere hakaret” olarak algılanmasını körükledi.

Leman Dergisi, tepkilerin ardından sosyal medya hesabından bir açıklama yaparak karikatürün Hazreti Muhammed’i tasvir etmediğini savundu. Açıklamada, “Bu karikatür bir Hz. Muhammed karikatürü değildir. Eserde İsrail’in bombardımanlarında katledilen bir Müslüman’ın adı Muhammed olarak kurgulanmıştır. İslam dünyasında 200 milyondan fazla kişinin adı Muhammed’tir. Peygamber Efendimizin tasviri yoktur. Karikatürü böyle yorumlamak için çok kötü niyetli olmak gerekir,” ifadelerine yer verildi. Dergi, geçmişte Filistin meselesine destek veren yayınlar yaptığını vurgulayarak, provokasyonlara karşı iyi niyetli okuyucularını sağduyuya davet etti ve yanlış anlaşılmalardan dolayı özür diledi.

Ancak bu açıklama, tepkileri dindirmeye yetmedi. Sosyal medyada karikatürün “dini değerleri alenen aşağılama” olarak nitelendirilmesi, özellikle muhafazakâr kesimlerde öfkeyi artırdı. İktidar temsilcileri ve çeşitli sivil toplum kuruluşları da karikatürü sert bir dille kınadı.

Protestolar ve Şiddet Olayları

Karikatürün sosyal medyada yayılmasının ardından 30 Haziran gecesi, özellikle Büyük Doğu Akıncıları Derneği’nin çağrısıyla bir grup, Leman Dergisi’nin Beyoğlu İstiklal Caddesi’ndeki İmam Adnan Sokak’ta bulunan binasının önünde toplandı. Protestocular, “Allah’a, Kur’an’a ve Hazreti Muhammed’e bin selam”, “Kafir Leman hesap verecek” ve “Yaşasın şeriat” gibi sloganlar atarak tekbir getirdi. Bazı göstericiler, yatsı namazını cemaatle kıldıktan sonra dergi binasına girmeye çalıştı.

Protestolar sırasında bir grup, polis barikatlarını aşarak dergi binasının kapısını kırdı ve camlara taşlarla saldırdı. Çevik kuvvet ekipleri, grubu dağıtmak için biber gazı ve plastik mermi kullandı. Olaylar sırasında bir protestocunun binaya tırmanarak Tevhit bayrağı astığı ve kalabalığın bu eylemi desteklediği bildirildi.

İstanbul Valiliği, olayların büyümesini engellemek için 1 Temmuz günü M2 Yenikapı-Hacıosman Metro Hattı’nın Taksim ve Şişhane istasyonlarını, Şişhane İstasyonu’nun İstiklal ve Refik Saydam girişlerini ile F1 Taksim-Kabataş Füniküler Hattı’nı ikinci bir duyuruya kadar kapattı. Beyoğlu Kaymakamlığı ise ilçede toplantı, gösteri yürüyüşü, basın açıklaması ve benzeri tüm açık alan etkinliklerini 1 Temmuz günü için yasakladı. Yasaklama kararında, sosyal medya üzerinden yapılan toplanma çağrılarının toplumsal olaylara yol açabileceği belirtildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, karikatürün “dini değerleri alenen aşağılama” suçunu oluşturduğu gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu’nun 216. maddesi kapsamında resen soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında, karikatürü çizen Doğan Pehlivan, grafikeri Cebrail Okçu, yazı işleri müdürü Zafer Aknar ve müessese müdürü Ali Yavuz gözaltına alındı. Derginin imtiyaz sahibi ve genel yayın yönetmeni Tuncay Akgün ile yazı işleri müdürü Aslan Özdemir’in ise yurt dışında olduğu bildirildi. Başsavcılık, derginin 26 Haziran tarihli sayısının toplatılmasına karar verdi ve sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirilmesi için çalışma başlattı.

Leman Dergisi, daha önce de muhalif karikatürleri ve yayınlarıyla tartışmalara yol açmıştı. 2021 yılında Konya’da yaşanan bir katliamı “ırkçı saldırı” olarak nitelendiren kapağı nedeniyle soruşturma geçirmişti. Dergi, muhalif duruşu ve Filistin meselesine destek veren yayınlarıyla bilinirken, bu olayda provokasyonla suçlandı.