B sınıfı ehliyetlerde yeni dönem başlıyor

İçişleri Bakanlığı, trafik kazalarını azaltmak ve trafik güvenliğini artırmak amacıyla uzun süredir üzerinde çalıştığı kapsamlı eylem planını Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunmaya hazırlanıyor. Yeni düzenlemenin detayları netleşirken, trafik ihlallerine yönelik cezaların caydırıcılığını artıracak önlemler ve sürücü belgelerinde köklü değişiklikler dikkat çekiyor.

Eylem Planının Temel Hedefleri

İçişleri Bakanlığı’nın aylardır titizlikle hazırladığı eylem planı, trafik kazalarını önlemeyi ve karayollarında güvenliği sağlamayı hedefliyor. Bakanlık, mevcut cezaların caydırıcılık seviyesini yetersiz bulurken, özellikle sık tekrar eden ihlallere karşı daha sert yaptırımlar uygulamayı planlıyor. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın daha önce yaptığı açıklamalarda, düzenlemenin trafik güvenliğine yönelik “detaylı ve kapsayıcı” bir yaklaşım içerdiği belirtilmişti.

İçişleri Bakanlığı’na yakın kaynaklar, yeni düzenleme ile 65 yaş üzeri sürücülerde 3 yıl olan sağlık muayenesi süresinin 2 yıla, 80 yaşın üzerindeki sürücülerde ise 2 yıl olan sağlık muayenesi şartının her yıl 1 kez olacak şekilde değiştirilebileceğini belirtiyor.

Bu yöntem ile yaşlılık nedeniyle reflekslerinde azalma görülen, göz ve kulak sorunları gösteren sürücülerin trafikte dolaşımının kısıtlanması ve trafik kazalarının önüne geçilmesi planlanmakta.

Trafik Cezalarında Yeni Dönem: Ağır Para Cezaları ve Ehliyet İptali

Yeni düzenleme, trafik ihlallerine uygulanan para cezalarını ciddi şekilde artırmayı öngörüyor. Özellikle kırmızı ışık ihlalleri, hız sınırını aşma, alkollü araç kullanımı ve tehlikeli sürüş davranışlarına karşı yaptırımlar sertleşiyor. İşte öne çıkan bazı cezalar:

• Kırmızı Işık İhlali: Yeni düzenlemeye göre, kırmızı ışık ihlali yapan sürücülere uygulanacak cezalar kademeli olarak artacak. İlk ihlal için 5.000 TL, ikinci ihlal için 10.000 TL, üçüncü ihlal için ise 15.000 TL para cezası öngörülüyor. Bir takvim yılı içinde 3 kez kırmızı ışık ihlali yapan sürücülerin ehliyetine 30 gün, dördüncü ihlalde 60 gün, beşinci ihlalde ise 90 gün el konulacak. Altıncı ihlalde ise ehliyet tamamen iptal edilecek ve sürücüye 80.000 TL para cezası uygulanacak.
• Hız Sınırı İhlalleri: Hız sınırını %10-30 aşan sürücülere 2.168 TL, %30-50 aşanlara 4.512 TL, %50’den fazla aşanlara ise 9.268 TL ceza kesilecek. Bir yıl içinde 5 kez %50’den fazla hız sınırını ihlal eden sürücülerin ehliyeti 1 yıl süreyle geri alınacak.
• Alkollü Araç Kullanımı: Alkollü araç kullanımına karşı mevcut cezalar da artırılacak. İlk kez alkollü araç kullanan sürücülerin ehliyetine 6 ay, ikinci kez yakalananların 2 yıl, üçüncü ve daha fazla kez yakalananların ise 5 yıl el konulacak.
• Tehlikeli Sürüş Davranışları: Drift veya makas atma gibi tehlikeli manevralar yapan sürücülere 46.393 TL para cezası uygulanacak. Bu ihlallerin tekrarlanması durumunda ehliyet iptali gündeme gelebilecek.
• Motosiklet Kullanımı: Motosiklet sürücülerine yönelik düzenlemeler de dikkat çekiyor. Akan trafikte yarış yapan veya akrobatik hareketler sergileyen motosiklet sürücülerine 47.000 TL, kask takmayanlara ise 1.500 TL ceza kesilecek. Sürücü belgesi iptal edilmiş veya geçici olarak geri alınmış motosiklet sürücülerinin araç kullanması halinde 186.000 TL ceza uygulanacak.

Ayrıca, kavga etmek amacıyla aracını terk eden veya konvoy oluşturarak trafiği aksatan sürücülerin ehliyetlerine geçici süreyle el konulması planlanıyor.

Sürücü Belgelerinde Kapsamlı Değişiklikler

Eylem planı, sadece cezalarla sınırlı kalmıyor; sürücü belgelerine yönelik önemli değişiklikler de içeriyor. Düzenleme ile ehliyet sisteminde daha sıkı denetimler ve yeni yaptırımlar öngörülüyor:

• Ehliyet İptali Uygulaması: Tekrar eden ciddi ihlaller (örneğin, 6 kez kırmızı ışık ihlali) sonucunda sürücü belgeleri tamamen iptal edilecek. İptal edilen ehliyet sahiplerinin yeniden ehliyet alabilmesi için sınavlara tekrar girmesi ve gerekli şartları yerine getirmesi gerekecek.
• Ceza Puanı Sistemi: Mevcut ceza puanı sistemi daha etkin hale getirilecek. Bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücülerin ehliyetleri 2 ay, ikinci kez 100 puanı dolduranların 4 ay süreyle geri alınacak. Üçüncü kez 100 puanı dolduranların ehliyetleri ise süresiz iptal edilecek.
• Ehliyetsiz Araç Kullanımı: Ehliyetsiz araç kullananlar ve bu duruma izin veren araç sahipleri için 2025 yılında 18.678 TL para cezası uygulanacak. İhlalin tekrarlanması durumunda hapis cezası da gündeme gelebilecek.

TBMM Süreci ve Toplumsal Tepkiler

Yeni düzenlemenin bu hafta içinde TBMM’ye sunulması ve komisyon görüşmelerinin Cuma günü başlaması bekleniyor. Kanun teklifinin, trafik güvenliğini artırma hedefiyle geniş bir konsensüsle kabul edilmesi öngörülse de, bazı sürücüler ve sivil toplum kuruluşları, cezaların ağırlığına dair endişelerini dile getiriyor. Sosyal medyada, özellikle X platformunda, düzenlemeye ilişkin hem destekleyici hem de eleştirel yorumlar dikkat çekiyor. Bazı kullanıcılar, ağır cezaların caydırıcılığı artıracağını savunurken, diğerleri cezaların orantısız olduğunu ve ekonomik yük getirebileceğini ifade ediyor.

Uzman Görüşleri

Trafik güvenliği uzmanları, düzenlemenin trafik kazalarını azaltma potansiyeline sahip olduğunu, ancak cezaların yanı sıra eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarına da ağırlık verilmesi gerektiğini vurguluyor. Türkiye Trafik Kazalarını Önleme Derneği, yeni düzenlemenin etkili olabilmesi için trafik denetimlerinin artırılması ve yol altyapısının iyileştirilmesi gerektiğini belirtti.