İran’da Protesto Bilançosu Ağırlaşıyor: Can Kaybı 5 Bini Aştı

İran’da ekonomik kriz ve döviz kurundaki dalgalanmalar nedeniyle başlayan gösterilerde bilanço her geçen gün ağırlaşıyor. İnsan hakları kuruluşları can kaybının 5 binin üzerine çıktığını duyururken, Tahran yönetimi ile sivil veriler arasındaki fark dikkat çekiyor.

HRANA: “5 bin 137 Kişi Hayatını Kaybetti”

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülkeyi etkisi altına alan protestolara dair son verileri paylaştı. Yapılan açıklamaya göre, İran ve Rojhılat genelindeki olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 137’ye yükseldi. HRANA, sadece bir gün önce bu rakamı 5 bin 2 olarak açıklamıştı.

Haberde paylaşılan diğer çarpıcı veriler ise şöyle:

• Gözaltı Sayısı: 27 bin 797 kişi.
• Güvenlik Görevlisi Kaybı: Gösterilerde çıkan çatışmalarda 208 güvenlik görevlisi yaşamını yitirdi.

Protestoların Fitili “Büyük Çarşı”da Ateşlenmişti

İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında rekor seviyede değer kaybetmesi, halkın sokaklara dökülmesine neden olmuştu. Tahran Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan “ekonomik dar boğaz” protestoları, kısa sürede siyasi bir boyut kazanarak ülke geneline yayıldı. 8 Ocak’ta Tahran’da şiddetlenen olayların ardından yönetim, protestoların organize edilmesini engellemek amacıyla ülke genelinde internet erişimine kısıtlama getirmişti.

Resmi Rakamlar ve “Terör” Vurgusu

İran devlet kanadı ise ölü sayılarını daha düşük seviyelerde açıklıyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı ile Adli Tıp Kurumu tarafından dün yapılan açıklamada, toplam can kaybı 3 bin 117 olarak belirtildi.

Resmi makamlar, bu ölümlerin detaylarına dair şu iddialarda bulundu:

• Hayatını kaybedenlerin 2 bin 427‘sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik güçleri ve sivil vatandaşlar olduğu savunuldu.
• Geriye kalan 690 kişi hakkında ise herhangi bir bilgi verilmedi.

Veri Akışı Devam Ediyor

İran genelinde sokak eylemleri yer yer azalsa da, HRANA gibi uluslararası hak örgütleri sahadan veri toplamaya devam ediyor. Ajans, doğrulanmış yeni vakalar ulaştıkça ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam edeceklerini bildirdi.