Colani’den Süveyda, Hesaplaşma ve “Dörtlü Mutabakat” Mesajı

Suriye geçici hükümetinin başındaki isim Ahmed el-Şara (Ebu Muhammed el-Colani), ülkenin güneyindeki Süveyda vilayetinde yaşanan son gerilimlere ilişkin yaptığı açıklamada, devlet güçleri de dahil olmak üzere tüm taraflardan hesap sorulacağı sözünü verdi. Colani, Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri’nin de içinde bulunduğu bir “dörtlü mutabakat” sağlandığını öne sürerken, ülkedeki bölünme girişimlerini “siyasi cehalet” olarak nitelendirdi.

Geçtiğimiz haftalarda Dürzi nüfusun yoğun olduğu Süveyda vilayetinde, Hey’et Tahrir el-Şam’a (HTŞ) bağlı güçler ile yerel gruplar arasında yaşanan ve can kayıplarına yol açan çatışmaların ardından konuşan Ahmed el-Şara, bölgede istikrarı yeniden tesis etme ve adaleti sağlama kararlılığını vurguladı. Şara, yaşanan olaylarda sorumluluğu bulunan “kanun kaçağı grupların” yanı sıra, eğer ihmal veya kasıtları tespit edilirse devlet güvenlik güçlerinin de soruşturulacağını belirtti. Bu açıklama, Şam’daki yeni yönetimin tüm Suriye topraklarında otoritesini ve hukuk düzenini kurma iddiasının bir yansıması olarak yorumlandı.

Gündem Yaratan “Dörtlü Mutabakat” İddiası

Colani’nin en dikkat çekici ifadelerinden biri, Suriye’nin kuzey ve doğusunu kontrol eden SDG, bölgesel aktör Türkiye ve uluslararası güç ABD ile bir “dörtlü mutabakat” sağlandığı yönündeki iddiası oldu. Bu mutabakatın detaylarına ilişkin geniş bilgi verilmese de, açıklama, Suriye’de yıllardır devam eden ve farklı aktörlerin dahil olduğu karmaşık denklemin yeni bir evreye girdiğine işaret ediyor.

Ankara, uzun süredir SDG’nin ana omurgasını oluşturan YPG’yi ulusal güvenliğine tehdit olarak görmekte ve Suriye’nin kuzeyinde askeri operasyonlar düzenlemekteydi. ABD ise IŞİD ile mücadelede SDG’nin en önemli ortağı konumundaydı. Şam’daki yeni yönetimin bu üç aktörle aynı masa etrafında bir uzlaşıya varması, Suriye’nin geleceği için stratejik bir dönüm noktası olabilir.

Gözlemciler, bu mutabakatın, SDG’nin Suriye’nin ulusal savunma sistemine entegrasyonu, Türkiye’nin sınır güvenliği endişelerinin giderilmesi ve ABD’nin bölgedeki istikrar arayışını birleştiren kapsamlı bir yol haritası olabileceğini değerlendiriyor. Daha önce, Şara yönetimi ile SDG arasında, SDG’nin sivil ve askeri yapılarının devlet kurumlarına entegre edilmesini öngören bir anlaşmaya varıldığına dair haberler uluslararası basına yansımıştı. Colani’nin son açıklaması, bu ikili anlaşmanın Türkiye ve ABD’nin katılımıyla daha geniş bir zemine oturtulduğunu ima ediyor.

Bölünmeye Karşı Net Tavır: “Siyasi Cehalet”

Konuşmasında Suriye’nin toprak bütünlüğüne de güçlü bir vurgu yapan Ahmed el-Şara, ülkede federalizm veya bölünme yönündeki her türlü girişimi “siyasi cehalet” olarak tanımladı. Suriye halkının birliğinden yana olduğunu ve merkezi yönetimin tüm ülke topraklarında egemen olacağını belirten Şara, “Suriye’nin birliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit eden her türlü projeyi reddediyoruz,” dedi. Bu ifadeler, özellikle ülkenin kuzeydoğusunda özerk bir yönetim kuran SDG’ye ve dış destekli diğer projelere net bir mesaj olarak algılandı.

Colani’nin bu çıkışı, bir yandan ülkedeki tüm farklı unsurlara ulusal birlik çağrısı yaparken, diğer yandan Suriye’nin geleceğinde parçalı bir yapıya izin verilmeyeceğinin altını çiziyor. Süveyda’da yaşanan gerilimin ardından gelen bu açıklamalar, Şam’daki yönetimin hem iç güvenlik sorunlarına müdahale etme hem de ülkenin geleceğine yön verecek karmaşık diplomatik ilişkileri yönetme konusundaki iddiasını ortaya koyuyor.