10. Yargı Paketi TBMM Adalet Komisyonu’nda Kabul Edildi

Kamuoyunda “10. Yargı Paketi” olarak bilinen Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu’nda yaklaşık 15 saat 15 dakika süren yoğun görüşmelerin ardından kabul edildi. Muhalefetin çeşitli itirazlarına rağmen komisyondan geçen teklif, yeni haftada TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek yasalaşması bekleniyor. Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel, muhalefet şerhinin 2 Haziran Pazartesi gününe kadar Komisyon Başkanlığı’na iletilmesi gerektiğini belirtti.

Teklifin İçeriği ve Öne Çıkan Düzenlemeler

30 maddeden oluşan 10. Yargı Paketi, ceza infaz sistemi, denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, kasten yaralama, tehdit ve trafik güvenliği gibi birçok alanda önemli değişiklikler getiriyor. İşte paketin öne çıkan maddeleri:

1. Ceza İnfaz ve Denetimli Serbestlik Düzenlemeleri
   • Denetimli Serbestlik Şartları: Hükümlülerin denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezanın en az onda birini (minimum 5 gün) ceza infaz kurumunda geçirmesi zorunlu hale getirildi. Bu düzenleme, cezanın caydırıcılığını artırmayı ve infazın etkinliğini güçlendirmeyi amaçlıyor.
   • Mükerrir Suçlulara Koşullu Salıverilme: İkinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlülere koşullu salıverilme imkanı tanınacak. Ancak süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanacak.
   • Çocuk Hükümlüler: Kasıtlı suçlardan 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan çocuk hükümlülerin cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek. Çocuk kapalı ceza infaz kurumları tanımına çocuk hükümlüler de eklendi; bu kişiler iyi hal değerlendirmesiyle çocuk eğitimevlerine geçirilebilecek.
2. Kasten Yaralama Suçlarında Ceza Artırımı
   • Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 86. maddesinde kasten yaralama suçunun cezası 1 yıldan 1 yıl 6 aya, basit tıbbi müdahale gerektiren durumlarda ise 4 aydan 6 aya yükseltildi.
   • Vücutta kemik kırılması veya çıkığına neden olan kasten yaralama sonucu ölüm meydana gelirse, hapis cezasının alt sınırı 12 yıldan 14 yıla çıkarılıyor.
   • Kasten yaralamanın ağır sonuçları (örneğin, duyuların veya organların kaybı, bitkisel hayata girme, yüzün sürekli değişmesi) durumunda cezalar artırılıyor. Örneğin, bu tür durumlarda hapis cezasının alt sınırı 5 yıldan 6 yıla, kemik kırılması veya çıkık nedeniyle 8 yıldan 9 yıla yükseltiliyor.
3. Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma
   • Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle araç kullananlara verilen hapis cezasının alt sınırı 3 aydan 6 aya çıkarılacak.
   • Trafikte yol kesme gibi suçlar için cezalar 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak düzenleniyor.
   • Silahla ateş etme veya patlayıcı madde kullanma gibi suçların toplu alanlarda işlenmesi durumunda cezalar yarısından bir katına kadar artırılacak.
4. Suça Teşebbüs ve Tehdit Suçları
   • TCK’nın 35. maddesinde suça teşebbüs cezaları artırılıyor. Ağırlaştırılmış müebbet hapis yerine 13 yıldan 20 yıla kadar olan hapis cezası 14 yıldan 21 yıla; müebbet hapis yerine 9 yıldan 15 yıla olan ceza ise 10 yıldan 18 yıla çıkarılıyor.
   • Tehdit suçuyla daha etkin mücadele edilmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.
5. Yaşlı ve Hasta Hükümlüler için Konutta İnfaz
   • 80 yaşını bitirmiş hükümlüler için konutta infaz düzenlemesi getiriliyor.
   • Hastalık veya engellilik nedeniyle 5 yıl yerine 10 yıla kadar, doğum nedeniyle ise 3 yıl yerine 5 yıla kadar hapis cezalarının konutta infazı mümkün olacak.
6. Diğer Düzenlemeler
   • Noterlere Ceza: Noterlerin görev ve sıfatlarına aykırı hareketleri tespit edilirse, durumun niteliğine göre cezalar öngörülüyor.
   • Ulaşım Araçlarının Kaçırılması: Bu suçta “cebir veya tehdit kullanma” şartı kaldırılarak ceza kapsamı genişletiliyor.
   • İnternet Yayınları: Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Suçlarla Mücadele Kanunu’nda değişiklik yapılıyor.
   • İcra ve İflas Kanunu: İstinaf ve temyiz başvurularında dava veya şikayet tarihine göre parasal sınırlar esas alınacak; yeniden değerleme artışları bozma veya kaldırma kararlarında uygulanmayacak.

Muhalefetin İtirazları ve Toplumsal Tepkiler

Muhalefet, teklifin bazı maddelerine itiraz ederek daha kapsamlı düzenlemeler talep etti. DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, paketin hazırlanış sürecinde mağdur kesimlerin taleplerine yeterince kulak verilmediğini savundu. X platformunda da paketin içeriği ve kapsamı tartışma konusu oldu. Bazı kullanıcılar, özellikle “4/4 çift mükerrer” ve “Covid yasası mağdurları” gibi kesimlerin beklentilerinin karşılanmasını umarken, diğerleri paketin adalet sistemindeki sorunları çözmekten uzak olduğunu belirtti.

Genel Af Tartışmaları

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, pakette genel af bulunmadığını, düzenlemelerin cezaevlerindeki şartlar ve infaz rejimiyle ilgili olduğunu vurguladı. Ancak, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme düzenlemelerinin fiili af etkisi yaratabileceği yönünde görüşler de bulunuyor.

Sonraki Adımlar

Kanun teklifinin, TBMM Başkanlık seçiminin ardından önümüzdeki günlerde Genel Kurul’da görüşülmesi planlanıyor. Yasalaşması halinde, ceza infaz sisteminde önemli değişiklikler hayata geçecek ve özellikle denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme süreçleri yeniden şekillenecek.

Bu haber, 10. Yargı Paketi’nin içeriğini ve TBMM Adalet Komisyonu’ndaki sürecini özetlemektedir. Teklifin Genel Kurul’da nasıl bir seyir izleyeceği ve kamuoyunda nasıl karşılanacağı merak konusu.