Suriye’de Çatışmalar: Siviller Hedef Alındı İddiası

Suriye’nin kuzeybatısındaki Lazkiye iline bağlı Ceble ilçesinde, Perşembe akşamı saatlerinden itibaren, devrik Beşar Esad yönetimine bağlı güçler ile şu an ülkeyi yöneten Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) liderliğindeki hükümet güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandığı bildirildi. Suriyeli güvenlik yetkililerinin açıklamalarına göre, çatışmalar, Esad yanlısı milislerin hükümet güçlerine yönelik bir pususuyla başladı. Çatışmaların, Esad rejiminin Aralık 2024’te devrilmesinden bu yana ülkede görülen en ciddi şiddet olaylarından biri olduğu belirtiliyor.

Çatışmaların Bilançosu

İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), çatışmalarda her iki taraftan toplamda 70’ten fazla kişinin öldüğünü, onlarca kişinin yaralandığını rapor etti. Ölenler arasında sivillerin de bulunduğu iddia edilirken, kesin rakamlar henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı. Yerel kaynaklar, Ceble ve çevresinde silah seslerinin gece boyunca devam ettiğini, sivillerin korku içinde evlerinden çıkamadığını aktardı.

Sivillere Yönelik İddialar

Bölgeden gelen haberlerde, HTŞ’ye bağlı güvenlik güçlerinin çatışmalar sırasında sivillere yönelik sert müdahalelerde bulunduğu öne sürülüyor. Aktivistler ve yerel tanıklar, hükümet güçlerinin operasyonları sırasında ev baskınları düzenlediğini, bazı sivillerin yargısız infazla öldürüldüğünü ve işkenceye maruz kaldığını iddia etti. SOHR, Lazkiye kırsalında, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 134 Alevi sivilin HTŞ güçleri tarafından “infaz edildiğini” öne sürdü ve bu iddiaları destekleyen görüntülerin sosyal medyada dolaştığını belirtti. Ancak, bu görüntüler henüz uluslararası medya veya bağımsız kuruluşlar tarafından doğrulanmış değil.

BBC’ye konuşan ve kimliğini gizli tutan bir Lazkiyeli aktivist, “Alevilerin infaz edilmesi bölge halkını dehşete düşürdü. Onları koruyacak bir devlet yok, herkes korku içinde,” dedi. Öte yandan, HTŞ liderliğindeki geçiş hükümeti, şiddet olaylarının “istisnai durumlar” olduğunu savunarak, suçluların cezalandırılacağını taahhüt etti. HTŞ lideri Ahmet eş-Şera, Cuma gecesi yaptığı açıklamada, “Devrik rejimin kalıntılarının peşine düşmeye devam edeceğiz,” diyerek operasyonların süreceğini belirtti.

Yetkililere göre, çatışmalar, Esad rejimi devrildikten sonra ordudan ayrılan ve dağlık bölgelere çekilen eski rejim askerlerinin, Ceble gibi kıyı kentlerinde hükümete karşı saldırılar düzenlemesiyle alevlendi. Aktivistler, bu grupların HTŞ’nin bölgedeki güvenlik operasyonlarına misilleme olarak harekete geçtiğini ifade etti. Çatışmaların, Esad’ın Alevi tabanının güçlü olduğu Lazkiye ve Tartus gibi bölgelerde yoğunlaşması, mezhepsel gerilimleri artırdığına dair endişeleri de beraberinde getirdi.

Uluslararası Tepkiler

Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen, sivil can kayıplarına dair haberlerin “derin endişe verici” olduğunu belirterek, taraflara itidal çağrısı yaptı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Öncü Keçeli ise, “Lazkiye ve çevresindeki gerilim, Suriye’yi birlik içinde geleceğe taşıma çabalarına zarar verebilir,” açıklamasında bulundu. Suudi Arabistan ve Almanya da çatışmaları kınayarak, barışçıl çözüm çağrısında bulundu.

Bölgedeki Durum

Cumartesi sabahı itibarıyla, Lazkiye ve Ceble’de hükümet güçleri tarafından geniş çaplı bir tarama operasyonu başlatıldığı, sokağa çıkma yasağı ilan edildiği bildirildi. Yerel kaynaklar, çatışmaların bazı mahallelerde devam ettiğini, ancak şehir merkezinin büyük ölçüde HTŞ kontrolünde olduğunu aktardı. Bölgedeki sivillerin bir kısmı ise çatışmalardan kaçarak tarım arazilerine sığındı.