FLAŞ: Mazlum Abdi Şam’da! “Yeni Suriye” İçin Kritik Pazarlık

Suriye’de Beşar Esad rejiminin devrilmesinin üzerinden geçen bir yılın ardından, ülkenin kaderini belirleyecek en kritik toplantı bugün Şam’da başladı. Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Genel Komutanı Mazlum Abdi, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara (eski adıyla Ebu Muhammed el-Cevlani) ile doğrudan görüşmek üzere başkent Şam’a geldi.

Bu tarihi ziyarete, Donald Trump yönetiminin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack da eşlik ediyor. Görüşme, “Suriye’nin İkinci Kuruluşu” olarak nitelendiriliyor.

Zirvenin Perde Arkası: Neden Şimdi?

Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, bu üçlü zirve “zoraki bir nikah”tan ziyade, sahadaki kilitlenmeyi çözmek için atılan son adım olarak görülüyor. Süreci bu noktaya getiren üç temel dinamik şunlar:

1. Ocak Krizi ve Çatışmalar: 2026 yılının ilk haftasında, Deyr ez-Zor ve Rakka hattında, Ahmed Şara’ya bağlı Suriye Ulusal Ordusu ile DSG unsurları arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Şam yönetimi, petrol sahalarının kontrolünün derhal merkezi hükümete devredilmesini talep etti.
2. ABD’nin “Çıkış” Stratejisi: Başkan Trump’ın, “Suriye’deki ABD askerlerini 2026 sonuna kadar çekme” planı, Washington’ı DSG ile Şam arasında kalıcı bir statü anlaşması yapmaya zorladı. Tom Barrack, bu anlaşmanın garantörü olarak masada.
3. Ankara Faktörü: Türkiye’nin, sınır hattında (30 km derinlikte) DSG unsurlarının tamamen temizlenmesi şartıyla, Şam yönetiminin Fırat’ın doğusuna yayılmasına “yeşil ışık” yaktığı belirtiliyor.

Masadaki 3 Kritik Dosya

Şam’daki Başkanlık Sarayı’nda (El-Muhacirin Sarayı) gerçekleşen toplantıda, üzerinde uzlaşılmaya çalışılan “Şam Mutabakatı”nın taslağında şu maddeler öne çıkıyor:

• Askeri Statü (5. Kolordu Formülü): DSG’nin lağvedilerek, “Kuzey ve Doğu Suriye Savunma Güçleri” adıyla, Suriye Ulusal Ordusu’na bağlı özerk yapıdaki 5. Kolordu olarak yeniden yapılandırılması. Komuta kademesinin atamasında Şam’ın onayı, yerel güvenlikte ise DSG yapısının korunması öneriliyor.
• Enerji Paylaşımı: Fırat’ın doğusundaki petrol ve doğalgaz gelirlerinin tamamen Şam Merkez Bankası’nda toplanması; ancak gelirin %25’inin doğrudan bölgenin yeniden imarı ve yerel yönetim bütçesi için geri aktarılması.
• İdari Yapı: DSG’nin talep ettiği “Federalizm” yerine, Ahmed Şara yönetiminin önerdiği “Genişletilmiş Yerel Yönetimler Yasası” üzerinde duruluyor. Bu modelde valiler Şam tarafından atanırken, belediye meclisleri ve yerel hizmet birimleri seçimle belirlenecek.

İlk Tepkiler ve Atmosfer

Mazlum Abdi’nin Gelişi:

Mazlum Abdi’yi taşıyan ABD Hava Kuvvetleri’ne ait helikopterin, Şam Mezze Askeri Havaalanı’na iniş yapması sembolik bir önem taşıyor. Abdi, yıllardır “terörist” veya “ayrılıkçı” olarak tanımlandığı başkente, bu kez resmi bir konvoy ve ABD koruması altında girdi.

Şam Cephesi:

Cumhurbaşkanlığı kaynakları, Ahmed Şara’nın bu görüşmeyi “Suriye topraklarındaki çok başlılığı bitirecek son hamle” olarak gördüğünü belirtiyor. Şara’nın, “Tek ordu, tek bayrak, tek başkent” ilkesinden taviz vermeyeceği, ancak Kürtlerin kültürel hakları ve yerel temsiliyeti konusunda esnek davranacağı ifade ediliyor.

ABD Temsilcisi Tom Barrack:

Zirve öncesi kısa bir açıklama yapan Barrack, “Bugün Suriye’de kazanan veya kaybedenlerin değil, geleceğin konuşulduğu gündür. Hedefimiz, IŞİD tehdidini tamamen bitiren, komşularıyla (Türkiye) barışık ve bütünleşmiş bir Suriye” dedi.

Bundan Sonra Ne Olacak?

Zirvenin sonucuna dair iki senaryo konuşuluyor:

1. Uzlaşı Senaryosu: Taraflar anlaşırsa, önümüzdeki 48 saat içinde ortak bir deklarasyon yayınlanacak. DSG, ağır silahlarını belirlenen envanter noktalarına teslim edecek ve Şam memurları Haseke ile Kamışlı’da göreve başlayacak.
2. Çatışma Senaryosu: Görüşme başarısız olursa, Ahmed Şara yönetiminin, Türk SİHA’larının da desteğiyle Fırat’ın doğusuna yönelik geniş kapsamlı bir “Egemenlik Harekatı” başlatması bekleniyor.

Bölgedeki gelişmeleri anbean aktarmaya devam edeceğiz.

Analiz Köşesi: Kim Ne Kazanacak?

Bu zirve, Suriye iç savaşının “fiilen” değilse de “hukuken” sona erdiği an olabilir. Ahmed Şara, uluslararası meşruiyetini pekiştirmek için Kürtleri sisteme entegre etmek zorunda. Mazlum Abdi ise ABD çekildikten sonra sahipsiz kalmamak için Şam ile anlaşmak zorunda.