Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Uçum: “Terörsüz Türkiye’ye Geçiş Engellenemez”

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, 18 Ağustos 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun ile “Terörsüz Türkiye” sürecinde yeni bir aşamaya geçildiğini belirterek, bu geçişin artık engellenemeyeceğini vurguladı.

Mehmet Uçum’un açıklamaları ve 7595 sayılı Kanun çerçevesinde gelinen son durumun hukuki ve siyasi detayları şu şekildedir:

7595 Sayılı Çerçeve Yasa ve Geçiş Süreci

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2024 yılı Ağustos ayında Malazgirt ve Ahlat programlarında başlattığı ve MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin çıkışlarıyla ivme kazanan süreç, 7595 sayılı Kanun’un yasalaşmasıyla somut bir hukuki zemine oturmuştur. 10 Ağustos 2026’da TBMM’de 467 kabul oyuyla geçen ve 18 Ağustos 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanan yasa, kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak da bilinmektedir. Yasanın uygulanması için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında “Takip ve Değerlendirme Kurulu” oluşturulmuş ve sahada fiili tespit çalışmaları başlamıştır.

Erteleme Kurumu ve Şartları

Kanunun temel mekanizması olan soruşturma, kovuşturma ve cezaların infazının ertelenmesi belirli aşamalara ve koşullara bağlanmıştır:

• Genel Koşul:Terör örgütünün fiili varlığına son verdiğinin ve elindeki tüm silah ile mühimmatı güvenlik güçlerine teslim ettiğinin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla tespit ve teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanmasıdır.
• Özel Koşul: MGK kararının ilanından sonra, yasa kapsamına giren kişilerin veya avukatlarının 6 aylık süre içinde yetkili mercilere yazılı başvuru yapması gerekmektedir.
• Kapsam ve İstisnalar:Erteleme kararı verilebilmesi için kişinin örgüt faaliyeti çerçevesinde yasanın belirlediği suçlardan (örgüte üye olma, yardım etme, propaganda vb.) yargılanıyor olması gerekmektedir.Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 öncesi işlenen ve müebbet/ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlar kapsam dışı bırakılmıştır.Erteleme süresi zarfında yeni bir terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılarak yargılama veya infaz sürecine devam edilecektir.

Abdullah Öcalan’ın Statüsü

Uçum, Abdullah Öcalan’ın statüsüne yönelik tartışmaların amacından saptırıldığını ifade etmiştir.İmralı cezaevi bünyesinde oluşturulan yeni mekânsal imkanların ve planlanan açık görüşme çeşitliliğinin bir “serbest bırakma” veya “imtiyaz” olmadığını, aksine Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihli açıklamasında üstlendiği “devlet ve toplumla bütünleşme” rolünü fiziki olarak yerine getirebilmesi için sağlanan bir çalışma ortamı olduğunu belirtmiştir. Uçum, Öcalan’ın gündeminde dahi olmayan “özgür kalma” gibi konuları öne sürerek süreci yapay sorunlarla sabote etmeye çalışan yaklaşımları sorunlu ve iyi niyetten uzak olarak nitelendirmiştir.

Diyalog ve Müzakere Ayrımı: Yeni Anayasa Hedefi

Sürecin yönetiminde kavramsal bir ayrım yapan Uçum, “Terörsüz Türkiye” hedefini muhatapları örgüt yöneticileri ve yasal süreçteki temsilciler olan bir diyalog süreci, demokrasiyi ilerletme ve “Yeni Anayasa” inşasını ise muhatabı tüm Türk milleti ve Türkiye halkı olan bir müzakere süreci olarak tanımlamıştır.

• Etnik Siyasetin Reddi: Yeni anayasanın ayrıştırıcı kimlik veya etnik siyaset üzerinden değil, kapsayıcı bir felsefeyle inşa edileceği vurgulanmıştır.
• Beklentiler: 2026 yılı sonlanmadan silah bırakma ve örgütün tasfiyesine ilişkin MGK kararının alınarak ilan edilmesinin sürecin en kritik ve eşik atlatıcı adımı olacağı belirtilmiştir.
• Anayasa Takvimi: 2028 yılındaki seçimlere kadar yeni anayasanın temel yaklaşımı konusunda bir fikir olgunluğu hedeflenmekte; TBMM’nin 29. döneminde ise en geniş mutabakatla kabul edilerek halkın onayına sunulması öngörülmektedir.

Mehmet Uçum, “Ok yaydan çıktı ve hedefe varacaktır” ifadeleriyle, süreci baltalamak isteyen iç pozisyon savaşları ile dış destekli ideolojik saldırılara rağmen Terörsüz Türkiye’ye geçişin artık maddi olarak geriye çevrilemez bir aşamada olduğunu ilan etmiştir.