Sırrı Süreyya Önder’in Hendek Süreci Toplantısına Katıldığı İddiası!

PKK’nın eski yöneticilerinden yazar Selim Çürükkaya’nın hendek sürecine ilişkin aktardığı iddialar, 2015-2016 yıllarında Türkiye’nin güneydoğusunda yaşanan çatışmaların perde arkasına ışık tutuyor. Çürükkaya’nın anlatımı, sürecin planlı bir strateji çerçevesinde yürütüldüğünü öne sürerken, konuya ilişkin farklı kaynaklardan da bu iddiaları destekleyen ya da tamamlayan bilgiler mevcut.

Çürükkaya’nın aktardığı Kandil toplantısı

Çürükkaya’nın daha önce Xani TV’de anlattığı ve bir PKK komutanıyla yaptığı röportaja dayandırdığı iddialara göre, 2015 yılı Mart ayının son haftasında Kandil’de kritik bir toplantı gerçekleşti. Anlatıma göre Sırrı Süreyya Önder, PKK’nın “kahramanlık haftası” olarak nitelendirdiği bu dönemde önce Erbil’e, ardından Süleymaniye’ye geçerek Kandil’e götürüldü.

Toplantının, Kandil Dağı’nda Xınere bölgesinde bulunan “Şehit Delila Akademisi” olarak bilinen yer altı kompleksinde yapıldığı belirtiliyor. “Şikeft” olarak adlandırılan bu mağarada konferans salonu, yatakhaneler, mutfak, yemekhane, su depoları ve spor alanlarının bulunduğu ifade ediliyor.

Toplantıya katılan isimler ve gündem

Çürükkaya’nın aktarımına göre toplantıya PKK’nın Askeri Konsey üyeleri, Parti Meclisi ve Başkanlık Konseyi’nden yaklaşık 45 kişi katıldı. Toplantının açılışı “Abbas” kod adlı bir yönetici tarafından yapılırken, gündem maddeleri şöyle sıralandı:

• Mevcut siyasi durum
• Rojava’daki gelişmeler
• İran’daki Kürtlerin durumu
• Ortadoğu denkleminde Kürtler

En dikkat çekici iddia ise Abdullah Öcalan’ın İmralı’dan gönderdiği ve ıslak imza taşıyan bir notun toplantıda okunması. Notta, konuların tartışılmasının ardından son değerlendirmeyi Sırrı Süreyya Önder’in yapmasının istendiği belirtiliyor.

Hendek sürecine ilişkin kararlar

Çürükkaya’nın aktardığı röportajda, toplantıda alındığı öne sürülen kararlar şöyle sıralanıyor:

• Demokratik özerklik ilan edilmesi
• YPS (Yekîneyên Parastina Sivîl) hücrelerinin harekete geçirilmesi
• Belirlenen pilot bölgelerde ayaklanma başlatılması

Pilot bölgeler arasında Tunceli, Karlıova, Varto, Karayazı, Hınıs, Diyarbakır ve bazı ilçeleri ile Batman, Şırnak, Hakkâri ve Mardin’deki bazı yerleşimlerin yer aldığı belirtiliyor.

Demokratik özerklik ilanları ve uygulamaya geçiş

Çürükkaya’nın iddialarını destekler nitelikte, Ağustos 2015’te çok sayıda il ve ilçede “demokratik özerklik” ilan edildiği biliniyor. 11 Ağustos 2015’te Şırnak’ta yapılan açıklamayla başlayan süreçte, “Halk olarak özyönetimimizi esas alarak, demokratik temelde yaşamımızı inşa edeceğiz” ifadeleri kullanılmıştı .

KCK Eş Başkanı Bese Hozat’ın “Kürdistan’da yeni bir dönem başlıyor. Bu dönem sömürgeci devlet yönetiminden kurtulup kendi öz yönetimlerini kurma ve kendi kendini yönetme dönemidir” açıklaması da sürecin önceden planlandığına işaret ediyor .

HDP’nin arabuluculuk girişimleri

Dönemin HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın mahkeme savunmasında aktardıkları, Kandil’le yapılan görüşmelere ilişkin önemli bilgiler içeriyor. Demirtaş, hendek-barikat sürecini durdurmak için üç ayrı kanaldan görüşmeler yürüttüklerini belirterek şu ifadeleri kullanıyor:

“Bizler bütün parti yönetimi olarak ilçelerde ve illerde başlayan çatışmaları durdurmak adına bir dizi karar aldık. Bu kararlardan birincisi örtülü bir diplomasiyle Ankara’da, Kandil’de hendek barikatlarının olduğu yerde bazı aracılarla görüşmeler yaparak bir şekilde uzlaşmayı sağlamak… Kandil’e gönderdiğimiz özellikle Süleymaniye üzerinden yapılan bazı görüşmeler vardı ki bunlardan birine ben gittim. Arabulucu ile doğrudan görüştüm ve Kandil’e haber gönderdim” .

Altan Tan’ın açıklamaları

Çözüm süreci döneminde İmralı heyetinde yer alan eski HDP Milletvekili Altan Tan, Çürükkaya’nın iddialarını dolaylı olarak doğrulayan açıklamalar yaptı. Tan, çözüm sürecinin bozulmasına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Devlete sorarsanız PKK bozdu diyor, PKK’ye sorarsanız devlet bozdu diyor. Bence devletin içinde derin yapılarla, Gülen Cemaati, Ergenekon yapıları ile PKK beraber bozdu. Yani ‘ket û mir’ dedikleri kısa hikâyesi budur” .

Tan, Çürükkaya’nın iddiasını da aktararak şunları söyledi: “Mehmet Selim Çürükkaya dile getirdi. PKK’den ayrılmış, şuan Avrupa’da yaşıyor. Diyor bu işi devlet planladı. Öcalan vasıtasıyla bir HDP’li vekili Kandil’e gönderdi. O vekilin adını da söylemiyor. Bizzat devlet Öcalan üzerinden bu vekil vasıtasıyla devlet eliyle hendekler kazıldı” .

DTK’nın özyönetim kararı

Aralık 2015’te Diyarbakır’da toplanan Demokratik Toplum Kongresi (DTK), “özyönetim” modelini sahiplenme kararı aldı. 14 maddelik bildirgede dikkat çeken bazı başlıklar şöyle :

• Ülke genelinde kültürel, ekonomik, coğrafi yakınlıklar dikkate alınarak demokratik özerk bölgelerin oluşturulması
• Özerk bölgede şehir, mahalle, köy, kadın, gençlik, halk ve inanç toplulukları meclislerinin karar alma süreçlerine katılması
• Yerel bütçeleme ve vergi toplamanın Özerk Yönetim’e devri
• Özerk Yönetim’in denetiminde, yereldeki asayişin tümünü sağlayacak resmi yerel güvenlik birimlerinin kurulması

Karşılaştırmalı değerlendirme

Yasal çerçeve ve soruşturmalar

Hendek sürecine ilişkin çok sayıda adli soruşturma açıldı. Dönemin HDP’li belediye eş başkanları, DTK yöneticileri ve bazı milletvekilleri hakkında “terör örgütü yöneticiliği” ve “devletin birliğini bozma” suçlamalarıyla davalar açıldı.

Selahattin Demirtaş’ın da aralarında bulunduğu bazı siyasetçiler, süreçte arabuluculuk yapmaya çalıştıklarını, ancak hem hükümetin hem de Kandil’in tutumunun bu girişimleri engellediğini savundu .

Selim Çürükkaya’nın aktardığı iddialar, resmî kaynaklar tarafından doğrulanmamış olsa da, döneme ilişkin diğer tanıklıklar ve belgelerle önemli paralellikler taşıyor. Özellikle özerklik ilanlarının zamanlaması, YPS’nin kurulması ve belirlenen bölgelerdeki çatışmalar, sürecin önceden planlandığı tezini güçlendiriyor.

Demirtaş’ın Kandil’le yapılan görüşmelere ilişkin açıklamaları, Çürükkaya’nın iddia ettiği toplantının varlığına işaret eden dolaylı kanıtlar sunuyor. Altan Tan’ın Çürükkaya’nın iddiasını kamuoyunda tartışmaya açması da bu anlatımın siyasi çevrelerde bilindiğini gösteriyor.

Hendek sürecinin tam olarak aydınlatılabilmesi için dönemin karar alıcılarının ifadeleri, resmî belgeler ve yargı süreçlerinin sonuçlanması bekleniyor. Çürükkaya’nın iddiaları, bu karmaşık sürecin anlaşılmasına katkı sunabilecek önemli bir tanıklık olarak değerlendirilebilir.