Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, Rûdaw TV’de Hevidar Zana’nın sunduğu programa konuk oldu. Barış sürecinin ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerine dikkat çeken Kaya, Türkiye’de geçmişte yaşanan barış süreçlerinin ekonomiyi olumlu yönde etkilediğini ve bölgeye canlılık getirdiğini vurguladı. Dünya örneklerinde de benzer sonuçların görüldüğünü ifade eden Kaya, iş dünyası olarak barış…
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, Rûdaw TV’de Hevidar Zana’nın sunduğu programa konuk oldu. Barış sürecinin ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerine dikkat çeken Kaya, Türkiye’de geçmişte yaşanan barış süreçlerinin ekonomiyi olumlu yönde etkilediğini ve bölgeye canlılık getirdiğini vurguladı. Dünya örneklerinde de benzer sonuçların görüldüğünü ifade eden Kaya, iş dünyası olarak barış sürecini desteklediklerini belirtti.
“Bütçeden Savaşa Ayrılan Pay Yatırıma Yönlendirilmeli”
Kaya, barış sürecinin doğru yönetilmesi ve geçmişte yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiğini ifade ederek, “Bütçeden savaşa ayrılan payın yatırıma yönlendirilmesi, ekonomi, istihdam ve insan yaşam kalitesini doğrudan iyileştirir” dedi. Çatışmalı süreçlerin bölgeden sermaye ve beyin göçüne yol açtığını kaydeden Kaya, şirketlerin güvenli gördükleri batı illerine taşındığını, bu durumun bölge ticaretine zarar verdiğini ve ekonomik büyümeyi yavaşlattığını dile getirdi.
“2014’ten Sonra Ekonomi Geriledi”
Türkiye’nin Irak ile ihracat rakamlarının 2014’te 14 milyar dolara ulaştığını ancak bu seviyenin 2022’ye kadar tekrar yakalanamadığını belirten Kaya, “Türkiye’nin gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) 2014’te 900 milyar dolar seviyesine ulaşmıştı. Bu rakama ancak 2022’de yeniden erişebildik. İstihdam oranları ve bölgenin ihracat hacmi de benzer bir tabloyu gösteriyor. 2014’te ulaşılan seviyeler henüz tam olarak geri kazanılamadı” diye konuştu.
“3 Trilyon Dolarlık Ekonomik Kayıp”
PKK ile yürütülen mücadelenin askeri harcamalarının 200 milyar doları aştığını aktaran Kaya, bağımsız kuruluşların araştırmalarına göre çatışmaların Türkiye ekonomisine toplamda 3 trilyon doların üzerinde zarar verdiğini söyledi. Kaya, “Eğer bu kaynaklar yatırıma, eğitime ve altyapıya harcansaydı, ülke ekonomisi çok daha ileri bir seviyeye ulaşabilirdi” dedi.
“Bölgeye Yatırım İçin Kalıcı Barış Şart”
Bölgede yatırımları teşvik eden 6. bölge teşvik sistemine dikkat çeken Kaya, Kürt illerinin bu teşviklerle yatırım açısından cazip hale geldiğini ancak kalıcı barış olmadan bu fırsatların tam anlamıyla değerlendirilemeyeceğini belirtti. Lojistik avantajların bölgeyi Suriye, Irak ve Kürdistan pazarına düşük maliyetle ulaştırabileceğini ifade eden Kaya, “Bunun gerçekleşmesi için kalıcı barış şart” diye konuştu.
Genç Nüfus ve İstihdam Sorunu
Bölgenin en büyük avantajlarından birinin genç nüfus olduğunu vurgulayan Kaya, “Türkiye’nin en genç nüfusu Urfa, Diyarbakır ve Şırnak’ta bulunuyor. Ancak gençler işsizlik ve ötekileştirme nedeniyle batıya göç etmek zorunda kalıyor. Sanayi tesisleri bölgeye kazandırılırsa, istihdam sorunu çözülür” dedi.
“Nusaybin ve Habur Kapıları Açılmalı”
Bölgenin ekonomik kalkınması için sınır ticaretinin geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Kaya, Nusaybin sınır kapısının açılması ve Habur Sınır Kapısı’nın kapasitesinin artırılmasının önemine dikkat çekti. “Türkiye, Suriye ile ticaret yaparken Hatay üzerinden giriş yapmak zorunda kalıyor. Bu durum lojistik maliyetleri artırıyor ve rekabet gücümüzü zayıflatıyor. Nusaybin kapısı açılırsa, Batman, Mardin, Diyarbakır ve Şanlıurfa doğrudan Suriye ile ticaret yapabilir” açıklamasında bulundu.
“Kürdistan Bölgesi En Önemli Ticari Partner”
Kürdistan Bölgesi ile ticari ilişkilerin zamanla geliştiğini belirten Kaya, benzer bir sürecin Suriye’de de yaşanabileceğini söyledi. “Irak’taki bir bölgesel yönetimin Türkiye için tehdit olduğu söyleniyordu. Ne oldu şimdi? En önemli ticari partnerimiz oldu. Aynı şey Suriye’de de sağlanabilir” dedi.
Yorum Yap